SOSYAL MEDYA AVUKATI 2026
Sosyal Medya Üzerinden İşlenen Suçlar ve Doğan Ceza ile Tazminat Davaları
Günümüzde sosyal medya platformları bireyler, işletmeler ve kamuoyuyla etkileşim için vazgeçilmez hale gelmiştir. Ancak bu mecraların hızla büyümesi, hukuka aykırı davranışların da artmasına yol açmıştır. Dijital dünyada yapılan paylaşımlar, yorumlar ve mesajlar fiziki hayattaki davranışlarla eşdeğer hukuki sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. Bu nedenle sosyal medya yoluyla işlenen suçlar ve bu suçlar sonucunda açılabilen ceza ve tazminat davaları Türk hukukunda ciddi bir yer tutmaktadır.
1. 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu Kapsamında Sosyal Medya Suçları
Sosyal medya üzerinden gerçekleştirilen pek çok hukuka aykırı eylem, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu çerçevesinde suç sayılmaktadır. Aşağıda, bu suç türlerinin başlıcaları ele alınmıştır.
Cinsel Taciz ve İstismar (TCK m.105)
Sosyal medya paylaşımlarında veya mesajlaşmalarda cinsel içerikli söz ve davranışlarda bulunmak, cinsel taciz suçunu oluşturur. Özellikle çıplaklık, cinsel görseller veya istenmeyen cinsel içerikler gönderilmesi bu kapsamdadır.
Tehdit (TCK m.106)
Bir kişiyi sosyal medya üzerinden ölüm, yaralanma veya malvarlığına zarar verileceği ile korkutmak tehdit suçudur. Bu tür eylemler hem ekran görüntüsü hem de mesaj kayıtlarıyle hukuken ispatlanabilir.
Şantaj (TCK m.107)
Bir kişinin onuruna zarar verecek görüntü veya bilgilerle tehdit ederek menfaat sağlamak, sosyal medya üzerinden de şantaj suçunu oluşturur.
Hakaret (TCK m.125)
Sosyal medya paylaşımlarında bir kişiye aşağılayıcı, rencide edici veya onur kırıcı ifadelerde bulunmak hakaret suçu oluşturur. Bu suçun sosyal medya üzerinden işlenmesi hâlinde ceza artabilir.
Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK m.132)
Bir kişinin rızası olmadan mesajlaşmalarının ekran görüntülerini paylaşmak veya bu içerikleri ifşa etmek, haberleşmenin gizliliğini ihlal suçu oluşturabilir.
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK m.134)
Bir kişinin özel hayatına ilişkin fotoğraf, video veya ses kayıtlarının izinsiz paylaşılması suçtur. Bu eylemlerin sosyal medya üzerinden gerçekleştirilmesi durumunda da cezai yaptırım söz konusudur.
Kişisel Verilerin Hukuka Aykırı Kaydedilmesi ve Paylaşılması (TCK m.135-136)
Bir kişinin kişisel verilerinin izinsiz olarak toplanması, kaydedilmesi veya üçüncü kişilerle paylaşılması suç teşkil eder.
2. Sosyal Medya Yoluyla Oluşan Hak İhlallerinde Tazminat Davaları
Sosyal medya nedeniyle meydana gelen hak ihlalleri sadece ceza hukukuyla sınırlı kalmaz; mağdur, uğradığı zarar için tazminat davası açabilir.
Manevi Tazminat
-
Sosyal medya üzerinden yapılan hakaret, karalama veya kişilik haklarına saldırı niteliğindeki eylemler, mağdurun psikolojik ve sosyal itibarında zarar oluşturursa manevi tazminat talep edilebilir.
-
Bu tür davalarda Türk Borçlar Kanunu’nun haksız fiil hükümleri ile Türk Medeni Kanunu’nun kişilik haklarını koruyan maddeleri uygulanır.
Maddi Tazminat
-
Haksız içerikler nedeniyle mağdurun ekonomik kayba uğraması halinde, örneğin işini kaybetmesi veya gelir zararına uğraması hâlinde maddi tazminat talepleri de gündeme gelebilir.
Erişim Engelleme ve İçerik Kaldırma Talepleri
-
5651 sayılı İnternet Kanunu çerçevesinde, hukuka aykırı sosyal medya içeriklerinin kaldırılması ve paylaşımın mümkünse erişiminin engellenmesi için yasal yollar işletilebilir.
3. Suçun Tespit ve Delil Toplama Süreci
Sosyal medya üzerinden işlenen suçlarda delil toplama süreci farklılık gösterebilir:
-
Ekran görüntüleri, IP adresleri ve sunucu kayıtları delil olarak kullanılabilir.
-
Mesajlaşma kayıtlarının orijinalliği ve zaman damgası delillerin hukuken geçerliliği açısından önemlidir.
-
Yargılamada bilirkişi raporu talep edilerek teknik içerikler incelenebilir.
Bu bağlamda dijital verilerin korunması, hukuka uygun bir şekilde elde edilmesi ve muhafazası davanın sonucunu doğrudan etkiler.
4. Sosyal Medyada Suç ve Hakların Dengesi
Sosyal medya paylaşımları ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilebilir. Fakat bu özgürlük kişilik haklarının ihlaliyle sınırlandırılabilir. Yargıtay içtihatlarına göre ifade özgürlüğü ile kişilik hakları arasında dengeli bir değerlendirme yapılması gerekir.
Sonuç
Sosyal medya aracılığıyla işlenen suçlar hem ceza hukuku hem de özel hukuk bakımından önemli sonuçlar doğurmaktadır. Mağdurlar, uğradıkları hak ihlaline göre ceza davası, manevi veya maddi tazminat davası açabilirler. Hukuki süreçte delil toplama ve mevzuata hakim olmak, mağdurun haklarını etkili şekilde korumasında kritik öneme sahiptir.
Sosyal Medya Yoluyla İşlenen Suçlar: Ceza ve Tazminat Davaları | Av. Zeynep Albay
Sosyal Medya Yoluyla İşlenen Suçlar: Ceza ve Tazminat Davaları | Av. Zeynep Albay
