Görevi Kötüye Kullanma Suçu ve Cezası 2026

Görevi Kötüye Kullanma Suçu Nedir? (TCK m.257)

Görevi kötüye kullanma suçu, kamu görevlisinin görev gereklerine aykırı hareket ederek kişilerin mağduriyetine, kamunun zararına veya kişilere haksız bir menfaat sağlanmasına neden olması hâlinde gündeme gelen bir suç tipidir. Bu suç, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun 257. maddesinde düzenlenmiş olup, kamu idaresine duyulan güvenin korunmasını amaçlar.

Kamu görevlisinin yetkilerini keyfi biçimde kullanması ya da görevini ihmal etmesi, yalnızca idari sorumluluk doğurmaz; kanunda öngörülen şartların oluşması hâlinde cezai sorumluluğu da beraberinde getirir.

Suçun Koruduğu Hukuki Değer

Görevi kötüye kullanma suçu ile korunan temel hukuki değer, kamu idaresinin dürüst ve düzenli işleyişi ile kamu görevlilerine duyulan güvendir. Kamu görevlisinin görevini, kişisel çıkar veya keyfi saiklerle kullanması, kamu düzenini ve hukuk devleti ilkesini zedeler.

Bu nedenle kanun koyucu, görevin icrası sırasında yapılan hukuka aykırı fiilleri cezai yaptırıma bağlamıştır.

Görevi Kötüye Kullanma Suçunun Türleri

TCK m.257’de görevi kötüye kullanma suçu iki ayrı şekilde düzenlenmiştir:

1. Görevin Gereklerine Aykırı Hareket (TCK m.257/1)

Kamu görevlisinin, görevinin gereklerine bilerek ve isteyerek aykırı davranması ve bu davranış sonucunda:

• Kişilerin mağduriyetine,

• Kamunun zararına,

• Kişilere haksız menfaat sağlanmasına

neden olması hâlinde bu suç oluşur.

Burada dikkat edilmesi gereken husus, her hukuka aykırı işlemin değil; somut bir zarar veya menfaat sonucu doğuran aykırılığın cezai sorumluluğa yol açmasıdır.

2. Görevi İhmal (TCK m.257/2)

Kamu görevlisinin, görevinin gereklerini yapmaması veya geciktirmesi suretiyle yukarıda sayılan sonuçlara sebebiyet vermesi hâlinde de görevi kötüye kullanma suçu gündeme gelir.

Görevi ihmal hâlinde, aktif bir hareketten ziyade yapılması gereken bir işlemin yapılmaması söz konusudur.

Suçun Unsurları

1. Failin Kamu Görevlisi Olması

Bu suç yalnızca kamu görevlileri tarafından işlenebilir. Kamu görevlisi olmayan kişilerin bu suçu işlemesi mümkün değildir.

2. Göreve Aykırılık veya İhmal

Failin, görev tanımı ve mevzuatla belirlenen yükümlülüklerine aykırı davranması ya da görevini yapmaması gerekir.

3. Sonuç Unsuru

Suçun oluşması için mutlaka;

• Mağduriyet,

• Kamu zararı

• Haksız menfaat

sonuçlarından en az birinin meydana gelmesi aranır. Salt usulsüzlük, tek başına cezai sorumluluk doğurmaz.

4. Kast

Görevi kötüye kullanma suçu kasten işlenebilir. Failin, davranışının hukuka aykırı olduğunu bilerek hareket etmesi gerekir. Taksirle işlenmesi mümkün değildir.

Görevi Kötüye Kullanma Suçunun Cezası

TCK m.257/1’e Göre:

• 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezası

TCK m.257/2’ye Göre:

• 3 aydan 1 yıla kadar hapis cezası

Cezanın belirlenmesinde; fiilin ağırlığı, doğan zararın boyutu, failin kastının yoğunluğu ve olayın gerçekleşme şekli dikkate alınır.

Her Hukuka Aykırılık Bu Suçu Oluşturur mu?

Hayır. Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, her hatalı idari işlemin doğrudan görevi kötüye kullanma suçu olarak değerlendirilmesidir.

Ceza sorumluluğunun doğabilmesi için:

• İdari işlemdeki aykırılığın açık ve belirgin olması,

• Somut bir zarar veya menfaat sonucunun ortaya çıkması,

• İdari/discipliner sorumluluğun ötesinde cezai nitelik taşıması

gereklidir.

Şikâyet, Soruşturma ve Yargılama Usulü

Görevi kötüye kullanma suçu şikâyete bağlı değildir. Savcılık tarafından resen soruşturulur.

Görevli mahkeme kural olarak Asliye Ceza Mahkemesidir. Kamu görevlisinin statüsüne göre izin veya soruşturma usullerinin uygulanıp uygulanmayacağı ise özel mevzuat çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Uygulamada Sık Karşılaşılan Örnekler

• Mevzuata aykırı şekilde ruhsat verilmesi veya verilmemesi

• Yapılması gereken denetimlerin bilerek yapılmaması

• Kamu kaynağının kişisel veya üçüncü kişilerin yararına kullanılması

• Görev kapsamında yapılması zorunlu işlemlerin geciktirilmesi

Bu tür fiiller, somut olayın koşullarına göre görevi kötüye kullanma suçu kapsamında değerlendirilebilir.

Sonuç

Görevi kötüye kullanma suçu, kamu görevlisinin görevini keyfi, ihmalkâr veya hukuka aykırı biçimde yerine getirmesi hâlinde kamu düzenini ve bireylerin haklarını doğrudan etkileyen önemli bir suç tipidir. Ancak her usulsüz işlem cezai sorumluluk doğurmaz; suçun oluşumu için kanunda öngörülen unsurların birlikte gerçekleşmesi şarttır.

Bu nedenle hem soruşturma hem de savunma aşamasında, görevin kapsamı, aykırılığın niteliği ve doğan sonucun somut delillerle ortaya konulması büyük önem taşır.

Görevi Kötüye Kullanma (TCK 257) – Sık Sorulan Sorular

Bu bölüm; “görevi kötüye kullanma suçu”, “TCK 257”, “görevi kötüye kullanma cezası”, “görevi ihmal suçu”, “kamu görevlisi hakkında suç duyurusu” ve “257. madde şartları” gibi aramalarda hızlı yanıt vermek üzere hazırlanmıştır.