İsim değiştirme, Türk hukukunda belirli şartlar altında mümkündür. Türkiye’de kişinin adını değiştirmesi kural olarak mahkeme kararıyla yapılır. Türk Medeni Kanunu’na göre adın değiştirilmesi için haklı sebep bulunmalıdır. Uygulamada bu davalar, nüfus kaydının düzeltilmesi niteliği taşıdığı için mahkeme önünde görülür ve karar kesinleştiğinde nüfus kayıtlarına işlenir.
İnternette sık aranan “isim değiştirme nasıl yapılır”, “isim değişikliği davası”, “isim değiştirme dilekçe örneği”, “e-Devletten isim değiştirilir mi”, “çocuğun ismini değiştirme” gibi soruların cevabı, kişinin durumuna göre değişse de temel kural aynıdır: haklı sebep + mahkeme kararı + nüfus kaydına işlenme. Geçmişte bazı sınırlı ad ve soyad düzeltmeleri için idari başvuru yolu tanınmış olsa da bu düzenleme özel ve geçici nitelikteydi; bugün genel yol, haklı sebebe dayalı dava yoludur.
İsim değişikliği davası açmadan önce; haklı sebebin netleştirilmesi, tanık ve belge planlamasının yapılması, görevli mahkemenin doğru belirlenmesi ve dilekçenin usule uygun hazırlanması son derece önemlidir. Bu nedenle süreç, basit görünse de teknik hata kaldırmayan bir nüfus davasıdır.
İsim Değişikliği Dilekçe Örneği
İSTANBUL ANADOLU (.....)ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ'NE
DAVACI (Velayeten) : ............................................................................................
DAVACI (Velayeten) :.............................................................................................
TALEPTE
BULUNULAN : .....................................................................
DAVALI : KARTAL NÜFUS MÜDÜRLÜĞÜ
KONU :................................... T.C. Kimlik numaralı öz kızım olan G.....................n nüfus kaydında yer alan ''..........'' olarak kayıtlı isminin ''.............................' olarak değiştirilmesi talebimizin arzıdır.
AÇIKLAMALAR
1).................................................. TC kimlik numaralı kızımın her ne kadar nüfusa kaydı yapılırken ismi....................... olarak yazılmış olsa da kızım tüm sosyal çevresinde, okul hayatında, ''....................... '' ismiyle bilinmektedir. Her ne kadar kızım doğduğunda kimliğine ve nüfus kayıtlarında '' ...................................' olarak yazılmış olsa da küçüklüğünden bu yana çevresinde ve çevremizde “....................... ” olarak tanıtmaktadır.
2)Öz kızım çocukluğundan itibaren bu ismi benimsememiş olup kullanmamıştır. Kızım adına herhangi bir aidiyet hissetmemekle birlikte resmi işler dışında “...............................” ismini hiç kullanmamıştır. Dolayısıyla kullanmadığı bir ismin nüfusta kayıtlı olması kızımın gelecekteki ve şu andaki iş, eğitim ve sosyal hayatını olumsuz etkilemektedir. Kızımın babasının isim değişikliğine bianen muvafakati ve izni vardır. Tanık olarak dinlenmesini talep ederiz.
3)Türk Medeni Kanununun 27. maddesinde “haklı bir nedenin varlığı” halinde bir kimsenin adının değiştirilmesini isteyebileceği düzenlenmiştir. Müvekkilin, çevresinde ve ailesi dahil olmak üzere nüfusa kayıtlı olan “............................................” ismi yerine çocukluğundan beri '' .......................................” ismini kullanması göz önüne alındığında haklı bir nedenin bulunduğu aşikârdır.
4)“… Ad ve soyadı kişiliğin ayrılmaz bir unsurudur. Kişi bununla anılır ve tanınır ve tanımlanır. Ad veya soyadı niteliği gereği onu taşıyan kişi tarafından benimsenmediğinde anlam taşır. Adını benimsemeyen kişiliği ile özdeşleşmeyen kimsenin, adını değiştirmek istemesi en doğal hakkıdır. Böyle bir durumda, ad değiştirme istemlerini içeren davalarda davacının tercih ve arzusunun ön planda tutulması ve öncelikle dikkate alınması gerekir. …Yargıtay uygulamalarında, kişinin toplum içerisinde bilinip tanındığı soyadı ile anılmayı ve onu kayden de taşımayı istemesinin haklı sebep teşkil edeceği kabul edilmiştir.”
YARGITAY 8. HUKUK DAİRESİ 2017/6122 E. 2017/14423 K. Sayılı karar
5)Yargıtay ilke kararında; kişinin kimliğinde yazılı isim ile değil de başka bir isimle herkes tarafından tanınmasını, isim değiştirmek için haklı sebep olarak görmüştür. Sayın Mahkemenizce de bilindiği üzere uygulamada kişinin yalnızca isminden rahatsız olması dahi isim değiştirmek için makul bir sebep kabul edilmiştir. Bu doğrultuda kızımın ve annesi olarak isim değişikliği talebimiz emsal kararlar ve ilgili kanun ışığında haklı sebeplere dayanmaktadır.
6)Kısacası kızım “...........................” ismi ile kendisini hiçbir zaman özdeşleştirmemiştir ve müvekkil; ailesi, arkadaş çevresi, yakın akrabaları kısaca kızımı tanıyan herkes tarafından “................................. ” olarak bilinmektedir. Kızımın “................................” adını kullandığı tek yer resmi kurum ve kuruluşlardır. Kızımın toplumda...........................................” olarak bilinmesine dair birçok tanık bulunmaktadır. Bu husus Sayın Mahkemenizde dinleteceğimiz tanıklarla ispatlanacaktır.
TANIKLARIMIZ
1).................................................................................................
2)..................................................................................................
3.......................................................................................................
HUKUKİ NEDENLER: TMK, Nüfus Kanunu ve ilgili her türlü yasal mevzuat.
HUKUKİ DELİLLER :Nüfus kaydı,nüfus cüzdanı fotokopisi, tanıklar, Instagram ekran görüntüleri, ve her türlü yasal delil.
NETİCE VE TALEP :
Yukarıda arz ve izah edilen sebeplere binaen;
DAVAMIZIN ve Talebimizin KABULÜ ile, kızımın “...................” olan adının ''................................... ” olarak DEĞİŞTİRİLMESİNE, Mahkemenizce kızımın adının isim değişikliği dava dilekçesinde talebimizdeki gibi değiştirme kararının verilmesinden sonra kararın ilgili Nüfus Müdürlüğü ile ilgili kurum ve kuruluşlara BİLDİRİLMESİNE, Sayın Mahkemenizden arz ve talep ederiz.26.08.2025
EK:
1)Nüfus kayıtları
2)Yargıtay İçtihatları
DAVACI (VELAYETEN)
İsim değişikliği davasında görevli mahkeme uygulamada Asliye Hukuk Mahkemesidir. Adalet Bakanlığı eğitim materyallerinde de, Türk Medeni Kanunu ve Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde isim ve soyisim değişikliğine ilişkin uyuşmazlıkların Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldiği açıkça belirtilmektedir.
Bugün için genel anlamda e-Devlet üzerinden doğrudan isim değiştirme şeklinde herkes için açık ve sürekli bir hizmet bulunmamaktadır. e-Devlet’te NVİ’nin sunduğu hizmetler arasında “Nüfus Kayıtlarındaki Hataların Düzeltilmesi Talebi” başlığı yer alsa da bu hizmetin kapsamı, isim değişikliği davasının yerine geçen genel ve sürekli bir mahkeme dışı ad değişikliği usulü olarak değerlendirilmemelidir.
TMK m.27: Adın değiştirilmesi ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir; ad değişmekle kişisel durum değişmez; değişiklikten zarar gören üçüncü kişiler bir yıl içinde kaldırma davası açabilir.
Nüfus Hizmetleri Kanunu m.36: Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarının yerleşim yerindeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılacağı; davaların Cumhuriyet savcısı ve nüfus müdürü/temsilcisinin huzuruyla görüleceği düzenlenir.
HMK m.382-384 çekişmesiz yargı işlerini düzenler ve “ad ve soyadın değiştirilmesini” çekişmesiz yargı işleri arasında sayar; ayrıca çekişmesiz yargıda genel görev/yetki kuralları yer alır.
Uygulamada ise nüfus davaları bakımından özel kanun (5490 m.36) belirleyici olduğu için isim değişikliği talepleri Asliye Hukuk Mahkemesi pratiği baskındır (aşağıda içtihat özetlerinde ayrıca değinilmiştir).
Şehir belirtilmediği için adliye/kalem uygulamalarındaki (randevu, dilekçe kabul şekli, harç kalemlerinin tahsili) yerel farklılıklar belirtilmemiştir.
Mahkeme yolunda “zorunlu evrak” listesi dosyaya ve talebin gerekçesine göre değişebilir; ancak pratikte şu set sık görülür:
Aşağıdaki örnekler, mahkemelerin ve içtihatların pratikte sık değerlendirdiği başlıklardır (her dosyada ispat düzeyi ve ihtiyaç farklıdır):
Aşağıdaki özetler, farklı problem tiplerini göstermek amacıyla seçilmiştir. Resmî arama için Yargıtay Karar Arama portalı kullanılabilir.
(İçerik erişimi teknik olarak her zaman doğrudan “resmî permalink” üretmediğinden, bazı karar metinleri kamuya açık içtihat kopyaları üzerinden de görülebilmektedir.)
Karar özeti: “Haklı sebep” değerlendirmesinde geniş takdir alanı
Karar özeti: Nüfus davalarında görev tartışması ve Asliye vurgusu
Karar özeti: Çekişmesiz yargı tartışması ve görev/hasım kurgusu
İçtihatların bağlamı ve tam gerekçesi dosya özelinde okunmalı; sadece karar numarasıyla “otomatik kabul” varsayımı yapılmamalıdır.
Mevzuat, isim değişikliği için “mutlaka tanık dinlenir” şeklinde bir zorunluluk kurmaz; esas şart haklı sebebin ortaya konmasıdır.
Buna karşılık tanık, şu senaryolarda çok işlevseldir:
Çocuğun adı da kişilik alanına ilişkin olduğundan, talep “çocuğun üstün yararı” perspektifinde ve somut gerekçelerle ele alınır. Bu içerikte çocuk adının değişikliğine ilişkin tüm özel TMK maddeleri tek tek gösterim düzeyinde belirtilmemiştir; ancak isim değişikliğinin genel çerçevesi TMK m.27’ye dayanır.
Uygulamada en kritik ayrım şudur:
Bu sorulara göre delil standardı, tanık ihtiyacı, mahkemenin inceleme kapsamı artabilir (şehir ve dosya türüne göre uygulama farklılıkları belirtilmemiştir).
Bu gerekçeler, mümkünse okul rehberliği yazısı, pedagog/psikolog değerlendirmesi, öğretmen yazısı, tanık anlatımı gibi delillerle desteklenebilir.
18 yaşından küçük kimseler, dava ehliyeti tam fiil ehliyeti olmadığından,isim değişikliği davasını tek başına açamamaktadır. Anne babası birlikte ise velileri avukata vekaletname vererek yada birlikte dava açmaya gitmeleri zorunludur. Vekaletnamenin özel yetki içermesi de ayrıca zorunludur. Anne baba ayrı ise velayet hakkına sahip olan, veli yok ise vasi aracılığı ile işlemler yürütülmektedir.Vasi de yoksa sulh hukuk mahkemelerinde vasi ataması yapılması gerekmektedir.
İsim Değişikliği Davası Kaç Tl?
Avukat aracılığı ile yürütülen isim değişikliği davalarında yapılan başlıca masraf kalemleri şunlardır;
Mahkeme harçları ortalama 3.500-4.500 tl arasındadır.
Noterden özel vekaletname verilmelidir. Noter masrafı olarak ortalama 2.000 tl ödenmektedir.
Resmi gazete ilan bedeli 5.000 tl dir. (2026 güncel)
Avukatın dava dilekçesi hazırlaması, duruşmaya katılımı, davayı kesinleştirme, görevli yetkili mahkemeye gönderme talepleri, gerekçeli kararın tebliği talebi gibi dilekçe üzerinden talepleri,nüfus müdürlüğü kimlik işlemleri gibi işlemleri davayı takip ve sonuçlandırma hizmetinin karşılığı olarak Türkiye Barolar Birliği'nin resmi Avukat Asgari Ücret Tarifesine göre 45.000 Tl +Kdv alması zorunludur. Tarife altı dosya takibi yapılması avukatlık kanununa aykırıdır. İşin niteliği ve zorluğuna göre ücretler bu ücretin üzerinde verilebilir.
İsim değişikliği davası, dilekçe hazırlanması ve dava süreci hakkında detaylı bilgi almak için Av. Zeynep Albay ile doğrudan iletişime geçebilirsiniz.
Av. Zeynep Albay ile WhatsApp’tan İletişime Geçin