Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği ve Zorunlu Maddeler

Anlaşmalı boşanma protokolü, eşlerin yalnızca boşanmak istediklerini değil, boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumuna ilişkin ortak iradelerini de açık biçimde ortaya koyan temel belgedir. Türk Medeni Kanunu’nun 166/3. maddesine göre anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması, eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi, hâkimin eşleri bizzat dinlemesi ve tarafların yaptığı düzenlemeyi uygun bulması gerekir.

Bu nedenle protokol, internette bulunan bir örneğin isim ve rakamları değiştirilerek kullanılmasından ibaret görülmemelidir. Velayet, kişisel ilişki, nafaka, tazminat, ziynet, mal rejimi, konut, araç, borçlar ve teslim yükümlülükleri dosyanın özelliklerine göre ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Anlaşmalı boşanmanın dava ve duruşma aşamalarını ayrıca incelemek için Anlaşmalı Boşanma Davası 2026 rehberine bakabilirsiniz.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Nedir?

Anlaşmalı boşanma protokolü, tarafların TMK 166/3 kapsamında boşanmanın ferileri ve çocukların durumu konusundaki mutabakatını mahkemeye sunmak için hazırlanan yazılı metindir. Kanun, “protokol” kelimesini zorunlu şekil şartı olarak kullanmasa da uygulamada mutabakatın açıkça ortaya konulması, hâkimin denetimi ve hükmün infaz edilebilir olması bakımından yazılı protokol temel araçtır.

Protokolün amacı yalnızca boşanmayı hızlandırmak değildir. Asıl işlevi, tarafların hangi konuda neyi kabul ettiğini tereddütsüz biçimde belirlemek ve mahkeme hükmüne esas olabilecek uygulanabilir bir düzen oluşturmaktır.

Anlaşmalı Boşanmanın Hukuki Dayanağı ve Şartları

Anlaşmalı boşanma, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin üçüncü fıkrasında düzenlenmiştir. Buna göre aşağıdaki şartlar birlikte değerlendirilir:

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Bulunması Gereken Temel Maddeler

1. Tarafların Kimlik ve Evlilik Bilgileri

Protokolde eşlerin ad-soyad, T.C. kimlik numarası, adres bilgileri ve evlilik tarihi gibi ayırt edici bilgiler yer almalıdır. Mahkemeye sunulan dava dosyasıyla protokol arasında taraf bilgileri yönünden çelişki bulunmamalıdır.

2. Boşanma İradesi

Her iki tarafın da evlilik birliğini sona erdirmek istediği ve boşanma konusunda serbest iradeleriyle anlaştığı açıkça belirtilmelidir. Bir eşin boşanmak istediği, diğerinin yalnızca mali koşulları kabul ettiği izlenimini doğuran belirsiz ifadelerden kaçınılmalıdır.

3. Velayet

Ortak çocuk varsa velayetin hangi ebeveyne bırakılacağı açıkça yazılmalıdır. Bununla birlikte tarafların anlaşması hâkimi otomatik olarak bağlamaz. Çocuğun üstün yararı kamu düzenine ilişkin olduğundan hâkim somut koşullara göre farklı bir düzenleme önerebilir. Velayet konusunda ayrıntılı bilgi için İstanbul Velayet Avukatı sayfası incelenebilir.

4. Çocukla Kişisel İlişki

Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasındaki kişisel ilişkinin gün, saat, teslim ve iade biçimi mümkün olduğunca açık yazılmalıdır. “Uygun zamanlarda görüşür” gibi belirsiz hükümler gelecekte icra ve uygulama sorunu yaratabilir.

Örneğin hafta sonu görüşmesi düzenlenirken başlangıç ve bitiş saati; yarıyıl, yaz tatili, bayram ve özel günlerdeki paylaşım; çocuğun teslim ve iade yeri ayrı ayrı belirtilebilir. Çocuğun yaşı, okul düzeni, sağlık durumu ve ebeveynlerin yaşam koşulları dikkate alınmalıdır.

5. İştirak Nafakası

Çocuğun bakım, eğitim, sağlık, barınma ve diğer giderlerine velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin hangi miktarda katkıda bulunacağı kararlaştırılabilir. Ödeme günü, banka hesabı, başlangıç tarihi ve varsa yıllık artış yöntemi açık yazılmalıdır.

Çocuğa ilişkin nafaka konusunda taraf mutabakatı önemlidir ancak çocuğun üstün yararına aykırı bir düzenleme hâkimi bağlamaz. Ayrıca çocukla ilgili koşullar zaman içinde önemli ölçüde değişirse sonraki hukuki taleplerin niteliği dosyaya göre değerlendirilir.

6. Yoksulluk Nafakası

Eşlerden biri boşanma sonrası yoksulluk nafakası talep edecekse miktar, ödeme başlangıcı, ödeme şekli ve varsa artış yöntemi açıkça belirtilmelidir. Taraflar yoksulluk nafakası talebi bulunmadığını da açıkça yazabilir. Ancak feragat veya vazgeçme ifadesinin kapsamı bilinçli biçimde kurulmalıdır.

7. Maddi ve Manevi Tazminat

Taraflardan biri maddi veya manevi tazminat alacaksa miktar, ödeme tarihi, taksit varsa taksit planı ve temerrüt hâlinde uygulanacak sonuçlar mümkün olduğunca belirli olmalıdır. Taraflar karşılıklı tazminat taleplerinin bulunmadığını da kararlaştırabilir.

8. Mal Rejimi ve Malvarlığı Konuları

Mal rejiminin tasfiyesi, anlaşmalı boşanma kararının verilebilmesi için her durumda protokolde sonuçlandırılması zorunlu bir konu değildir. Eşler bu uyuşmazlığı ayrıca çözmeyi tercih edebilir. Buna karşılık mal rejimi alacakları protokolle tamamen sona erdirilmek isteniyorsa hangi mallar ve hangi talepler bakımından uzlaşma sağlandığı tereddüde yer vermeyecek biçimde yazılmalıdır.

Taşınmaz, araç, şirket payı, banka hesabı, ev eşyası veya diğer malvarlığı değerleri için “taraflar mallarını paylaşmıştır” gibi genel bir cümle yerine somut malvarlığı kalemlerinin hukuki durumu ayrı ayrı gösterilmelidir. Boşanmada mal rejimine ilişkin genel çerçeve için Boşanmada Mal Paylaşımı içeriği de incelenebilir.

9. Ziynet Eşyaları

Ziynet eşyaları bakımından aynen iade, bedel ödeme, teslim tarihi veya karşılıklı talep bulunmadığı gibi seçenekler somutlaştırılabilir. “Ziynet konusunda anlaşıldı” biçimindeki belirsiz ifadeler, hangi ziynetlerin kapsama girdiği konusunda yeni uyuşmazlığa neden olabilir.

10. Konut, Ev Eşyaları ve Ortak Borçlar

Aile konutunda kimin kalacağı, kiralık konutta depozito ve abonelikler, ortak krediler, kredi kartları veya eşler arasındaki borçların nasıl ele alınacağı gerekiyorsa protokolde düzenlenebilir. Üçüncü kişilere veya bankalara karşı borçluluk bakımından eşlerin kendi aralarındaki protokolün alacaklı üçüncü kişiyi her durumda bağlamayacağı unutulmamalıdır.

11. Yargılama Giderleri ve Vekâlet Ücreti

Harç ve yargılama giderlerinin hangi tarafça karşılanacağı, tarafların birbirlerinden vekâlet ücreti talep edip etmeyeceği protokolde açıklanabilir. Bu düzenleme, mahkemenin hüküm kurma biçimiyle uyumlu olmalıdır.

Anlaşmalı Boşanma Protokolü Örneği

Not: Yukarıdaki metin yalnızca genel bir iskelet örneğidir. Dosyanın çocuk, nafaka, taşınmaz, ziynet, şirket payı, borç veya yabancılık unsuru içermesi hâlinde protokolün maddeleri değişebilir. İnternetten alınan örneklerin somut olaya uyarlanmadan imzalanması hak kaybı doğurabilir.

Protokolde Mal Paylaşımı Nasıl Yazılmalı?

En sık uyuşmazlık doğuran konulardan biri, mal rejimi hakkındaki hükümlerin kapsamıdır. “Tarafların birbirinden mal talebi yoktur” ifadesi ile belirli bir taşınmaz veya araç yönünden yapılan somut paylaşım aynı hukuki açıklığa sahip değildir.

Tarafların gerçek iradesi mal rejimi alacaklarını tamamen sona erdirmek ise, protokolün hangi malvarlığı ve hangi alacak kalemlerini kapsadığı açıkça kurulmalıdır. Buna karşılık mal rejimi tasfiyesini daha sonra ayrıca yapmak isteyen tarafların da bunu belirsiz bırakmak yerine taleplerinin saklı olduğunu açıkça ifade etmeleri uyuşmazlık riskini azaltabilir.

Velayet ve Çocukla Kişisel İlişki Maddeleri Nasıl Kurulmalı?

Çocuğun velayeti, kişisel ilişki ve bakım giderleri eşlerin yalnızca kendi aralarında serbestçe tasarruf edebilecekleri sıradan bir alacak ilişkisi değildir. Hâkim, çocuğun üstün yararını gözetir. Bu nedenle protokolde çocuğun okul ve uyku düzenini bozacak, uygulanması fiilen mümkün olmayan veya belirsiz teslim hükümlerinden kaçınılmalıdır.

Tarafların çalışma saatleri, ikamet şehirleri, çocuğun yaşı, sağlık gereksinimleri ve eğitim takvimi dikkate alınarak hafta sonu, bayram, yarıyıl ve yaz tatili düzenlemeleri yapılabilir.

Nafaka Maddesinde Hangi Ayrıntılar Bulunmalı?

• Nafakanın türü açıkça yazılmalıdır: iştirak veya yoksulluk nafakası.
• Aylık tutar rakam ve mümkünse yazıyla belirtilmelidir.
• Ödeme tarihi ve ödeme yöntemi belirlenmelidir.
• Artış kararlaştırılıyorsa hangi tarihte ve hangi ölçüte göre yapılacağı net olmalıdır.
• Geçmiş veya birikmiş alacaklar varsa bunların protokole dahil olup olmadığı açıklanmalıdır.

Taşınmaz veya Araç Devri Protokole Yazılabilir mi?

Taraflar taşınmaz veya araç hakkında anlaşma yapabilir; ancak hükmün sonradan uygulanabilir olması için malın açıkça tanımlanması gerekir. Taşınmazlarda il, ilçe, mahalle, ada, parsel ve bağımsız bölüm gibi tapu bilgileri; araçta plaka ve ayırt edici bilgiler kullanılabilir.

Bununla birlikte protokolde bir devir taahhüdü bulunması, her somut durumda ilgili sicildeki tescil işleminin kendiliğinden tamamlandığı anlamına gelmez. Mahkeme hükmünün içeriği, tescile elverişlilik, üçüncü kişi hakları ve ilgili sicil işlemleri ayrıca incelenmelidir.

Ziynet ve Ev Eşyaları İçin Genel Feragat Yazmak Doğru mu?

Ziynet ve eşya uyuşmazlıklarında en güvenli yöntem, mümkünse hangi eşyanın veya ziynetin kime bırakıldığını tek tek belirlemektir. Genel feragat ifadeleri özellikle yüksek değerli ziynet, araç veya taşınmaz varsa ileride tarafların farklı yorum yapmasına neden olabilir.

Hâkim Protokolü Aynen Kabul Etmek Zorunda mı?

Hayır. TMK 166/3 açık biçimde hâkime, tarafların ve çocukların menfaatlerini dikkate alarak anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilme yetkisi tanır. Değişikliklerin taraflarca kabul edilmesi hâlinde anlaşmalı boşanmaya karar verilebilir.

Özellikle çocukların velayeti, kişisel ilişki ve iştirak nafakası gibi alanlarda hâkim protokolü yalnızca şeklen incelemez; çocuğun üstün yararını gözetir.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Boşanma davalarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemesi görev yapar.

Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca boşanma davasında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir. Somut dosyada yetki değerlendirmesi adres kayıtları ve fiilî durumla birlikte yapılmalıdır.

Protokol Ne Zaman İmzalanmalı ve Mahkemeye Nasıl Sunulmalı?

Protokol dava dilekçesiyle birlikte veya dava devam ederken mahkemeye sunulabilir. Tarafların duruşmada protokolün güncel hâlini kabul ettiklerini açıkça beyan etmeleri önemlidir. Duruşma öncesinde protokolde elle yapılan ekleme, silinti veya farklı nüshalar varsa hangi metnin son iradeyi yansıttığı konusunda belirsizlik doğabilir.

Dava dilekçesinin genel yapısı için Boşanma Dilekçesi Örneği 2026 içeriği incelenebilir.

Anlaşmalı Boşanma Protokolünde Sık Yapılan Hatalar

• Bir yıllık evlilik şartını göz ardı etmek.
• Çocukla kişisel ilişkiyi gün ve saat belirtmeden düzenlemek.
• Nafakanın ödeme tarihi ve artış yöntemini belirsiz bırakmak.
• Mal rejimi ile boşanmanın mali ferilerini birbirine karıştırmak.
• Taşınmaz veya araçları ayırt edici bilgiler olmadan yazmak.
• Ziynet ve değerli eşyalar konusunda neyin teslim edildiğini belirtmemek.
• “Tüm haklardan feragat” gibi kapsamı tartışmalı genel ifadeler kullanmak.
• Üçüncü kişilere olan banka ve kredi borçlarının eşler arası protokolle otomatik sona ereceğini varsaymak.
• Taraflardan birinin fiilen yerine getiremeyeceği ödeme veya devir takvimleri oluşturmak.
• Çocuğun üstün yararına aykırı veya uygulanması güç kişisel ilişki düzenlemeleri yapmak.

Sık Sorulan Sorular

Anlaşmalı boşanma protokolü olmadan anlaşmalı boşanma kararı verilebilir mi?

TMK 166/3 uyarınca hâkimin boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu konusunda tarafların kabul ettiği düzenlemeyi uygun bulması gerekir. Uygulamada bu mutabakatın açık ve denetlenebilir biçimde yazılı bir protokolle mahkemeye sunulması en güvenli yöntemdir.

Anlaşmalı boşanma için evliliğin ne kadar sürmüş olması gerekir?

Anlaşmalı boşanmanın TMK 166/3 kapsamında sonuçlanabilmesi için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıldan kısa evliliklerde sırf tarafların anlaşması bu maddeye göre anlaşmalı boşanma kararı verilmesi için yeterli değildir.

Anlaşmalı boşanma protokolünde mal paylaşımı mutlaka yazılmalı mı?

Mal rejiminin tasfiyesi, anlaşmalı boşanmanın zorunlu ferilerinden biri değildir. Ancak taraflar mal rejimi, taşınmaz, araç, ziynet veya diğer malvarlığı taleplerini protokolle kesin olarak çözmek istiyorsa hangi haktan ne ölçüde vazgeçildiği veya hangi edimin üstlenildiği açıkça yazılmalıdır. Belirsiz ve genel feragat ifadeleri sonradan uyuşmazlık doğurabilir.

Çocuk için iştirak nafakasından tamamen vazgeçilebilir mi?

Çocuğa ilişkin düzenlemelerde çocuğun üstün yararı esastır. Tarafların kendi aralarındaki mutabakatı hâkimi bağlamaz; hâkim velayet, kişisel ilişki ve çocuğun bakım giderlerine katılım konusunda gerekli gördüğü değişiklikleri önerebilir. Çocuğun gelecekteki ihtiyaçları bakımından da kamu düzeni ve üstün yarar ilkesi önem taşır.

Hâkim anlaşmalı boşanma protokolünü değiştirebilir mi?

Evet. TMK 166/3 gereğince hâkim tarafların ve çocukların menfaatlerini gözeterek gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için önerilen değişikliklerin taraflarca da kabul edilmesi gerekir.

Tarafların anlaşmalı boşanma duruşmasına bizzat katılması gerekir mi?

TMK 166/3, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesini arar. Bu nedenle vekil bulunması, eşlerin hâkim tarafından bizzat dinlenmesi şartını ortadan kaldırmaz.

Protokolde nafaka artış oranı belirlenebilir mi?

Taraflar irat biçimindeki nafakanın gelecekte nasıl artırılacağını açık, uygulanabilir ve tereddüde yer vermeyecek şekilde kararlaştırabilir. Örneğin belirli bir resmi endekse atıf yapılabilir. Ancak çocukla ilgili düzenlemeler bakımından çocuğun üstün yararı ve değişen koşullar ayrıca önem taşır.

Anlaşmalı boşanma protokolü imzalandıktan sonra taraflardan biri vazgeçebilir mi?

Boşanma kararı kesinleşmeden önce anlaşmalı boşanma iradesinin devam etmesi gerekir. Taraflardan biri duruşmada anlaşmayı kabul etmez veya iradesinden dönerse TMK 166/3 koşulları oluşmayabilir ve dosyanın hukuki durumu ayrıca değerlendirilir.

Genel Hukuki Bilgilendirme

Bu içerik 13 Eylül 2026 tarihinde yürürlükteki genel hukuk kuralları esas alınarak bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Somut olayın koşulları, tarafların önceki beyanları, malvarlığı yapısı, çocukların durumu, yabancılık unsuru ve protokolde kullanılan ifadeler hukuki sonucu değiştirebilir. Bu metin hukuki mütalaa veya kişiye özel avukatlık hizmeti yerine geçmez.