2026 Evlilik İzni, Babalık ve Ölüm İzni: Kim Kaç Gün Kullanır?

Nikâh tarihi yaklaşırken “hafta sonu sayılır mı, ücret kesilir mi, düğün daha sonra yapılacaksa izni ne zaman kullanırım?” soruları aynı dosyada karşımıza çıkar. Yanıt önce çalışanın statüsüne bağlıdır. Özel sektör işçisi, kamu işçisi ve devlet memuru için aynı izin tablosu otomatik uygulanmaz. Ayrıca iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi veya kurum düzenlemesi kanuni tabanın üzerinde bir hak tanıyabilir.

2026 mazeret izni süreleri: işçi ve memur karşılaştırması

Tablo, 4857 sayılı Kanun ek m.2 ile 657 sayılı Kanun m.104’ün kanuni asgari çerçevesidir. Kamu işçisinin işçi statüsü ve varsa toplu iş sözleşmesi ayrıca kontrol edilmelidir. “3 gün” ve “7 gün” ifadeleri kanunda iş günü olarak yazılmamıştır; somut başlangıç ve hafta sonu hesabını yazılı izin kaydında netleştirin.

Özel sektörde evlilik izni kaç gün?

İş Kanunu ek madde 2, işçinin evlenmesi hâlinde üç gün ücretli izin öngörür. Bu, yıllık ücretli izinden farklı bir mazeret iznidir. Kanundaki olay işçinin kendi evliliğidir. İşçinin çocuğunun evlenmesi için aynı maddede ayrı bir asgari süre yazmaz; işyeri sözleşmeleri bu durumda ek izin verebilir.

Ücretli izin sırasında işçi fiilen çalışmasa da izin günlerine ait ücreti kesilmemelidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının açıklamasına göre, yıl içinde alınan mazeret izinleri işveren tarafından yıllık izin hakkından mahsup edilemez. Bordroda izin türünün “evlilik/mazeret izni” olarak kaydedilmesi, sonradan yaşanabilecek ispat sorununu azaltır.

Nikâh ile düğün farklı tarihteyse

İş Kanunu ek m.2, işçi bakımından izin başlangıcı için tek bir takvim formülü kurmaz. Bu nedenle resmî nikâhı, talep edilen izin tarihini ve düğün tarihini işverene önceden yazılı bildirin; işyeri uygulaması ile toplu iş sözleşmesini inceleyin. Olayla bağlantısı kopmuş uzak bir tarihte iznin otomatik kullanılabileceğini varsaymayın. Memur bakımından ise kamu personeli uygulamasında, nikâh ve düğün ayrı tarihlerdeyse memurun tercihi gözetilerek nikâh veya düğün tarihi esas alınabileceği yönünde idari görüş bulunmaktadır.

Hafta sonu ve resmî tatil sayılır mı?

4857 ek m.2 “üç gün”, 657 m.104/B “yedi gün” der; bu fıkralarda “iş günü” ifadesi geçmez. Bu yüzden üç günü otomatik olarak üç mesai gününe çeviren bir genel kural kurmak doğru olmaz. Vardiyalı çalışma, toplu iş sözleşmesi ve kurum uygulaması sonucu etkileyebilir. Özellikle nikâh cuma günü ise, izin başlangıç ve bitiş tarihini işverenin yazılı onayında açıkça gösterin. Uyuşmazlıkta somut sözleşme ve uygulama incelenir.

Memurun evlilik izni kaç gün?

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.104/B uyarınca memura, kendisinin veya çocuğunun evlenmesi hâlinde isteği üzerine yedi gün izin verilir. Aynı hükümde eşin doğumu için on gün; sayılan yakınların ölümü için yedi gün düzenlenir. Memur açısından izin talebi kurumun personel birimine yapılmalı, nikâh belgesi veya evlenme tarihini gösteren kayıt eklenmelidir. Farklı personel statülerinin özel düzenlemeleri olabilir; sözleşmeli personel için kendi mevzuatı ayrıca incelenmelidir.

Memur için yayımlanmış idari uygulama, nikâh ve düğün farklı tarihlerde yapılıyorsa kişinin tercihinin gözetilebileceğini belirtir. Bunun somut kurum kaydına nasıl yansıtılacağını personel birimiyle önceden teyit etmek yerinde olur.

2026’da babalık ve analık izninde ne değişti?

1 Mayıs 2026 tarihli ve 33240 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7578 sayılı Kanun, İş Kanunu ek m.2’de eşin doğumu için öngörülen işçi iznindeki “beş” ibaresini “on” olarak değiştirdi. Bu tarihten itibaren özel sektör işçisinin kanuni ücretli babalık izni 10 gündür. Memurun 657 m.104/B kapsamındaki babalık izni de 10 gündür. 2026 içeriğinde işçi için hâlâ “5 gün” yazan eski rehberlere güvenmeyin.

Aynı kanun, işçi ve memurun temel analık iznini doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 hafta olarak düzenledi. Çoğul gebelikte doğum öncesine iki hafta eklenir. Bu süre, babalık/evlilik mazeret izninden ayrı bir haktır. Hekim raporu, doğumun erken gerçekleşmesi ve geçiş hükmü gibi özel durumlarda izin planı ayrıca incelenir. Doğum izni ile SGK ödemesinin koşulları da birbirinin aynısı değildir.

Ölüm izni hangi yakınlar için geçerli?

4857 ek m.2’ye göre işçi, annesi veya babası, eşi, kardeşi ya da çocuğunun ölümü hâlinde üç gün ücretli izin kullanabilir. Kanuni listede kayınvalide ve kayınpeder açıkça sayılmaz. Bununla birlikte iş sözleşmesi veya toplu iş sözleşmesi kapsamı genişletebilir.

657 m.104/B ise memura eşinin, çocuğunun, kendisinin veya eşinin anne, baba ve kardeşinin ölümü hâlinde isteği üzerine yedi gün izin verir. Yakınlık derecelerini işçi ve memur için karıştırmamak gerekir. Kamu personeli uygulamasında ölüm izninin olay tarihiyle bağlantılı başlatılması benimsenir; ölüm belgesi ve izin onayı dosyada tutulmalıdır.

Diğer mazeretler ve ek haklar

4857 ek m.2, en az yüzde 70 oranında engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun tedavisinde, hastalık raporuna dayanılarak ve çalışan ebeveynlerden yalnız biri tarafından kullanılmak üzere bir yıl içinde toplam veya bölümler hâlinde 10 güne kadar ücretli izin tanır. Bu izin genel evlilik izninin uzatılması değildir; kendi şartları ve belgesi vardır.

657 m.104/C, A ve B bentleri dışındaki mazeretlerde yetkili amirin ve birim amirinin onayıyla yılda toplam veya bölümler hâlinde 10 güne kadar izin verilebilmesini düzenler. Zorunluluk hâlinde öğretmenler hariç aynı usulle ek 10 gün daha verilebilir; bu ikinci izin yıllık izinden düşülür. Bu, her talepte otomatik kazanılan bir hak olarak anlaşılmamalıdır. 657 m.104/E’de belirli koşullardaki engelli veya süreğen hastalığı bulunan çocuğun hastalanmasında ebeveynlerden biri için ayrıca 10 güne kadar izin öngörülür.

İzin başvurusu nasıl yapılır? Hangi belgeler gerekir?

1. Statüyü belirleyin: İşçi, memur veya başka bir personel statüsünde olup olmadığınızı; iş/toplu iş sözleşmesindeki daha uzun süreleri kontrol edin.
2. Olayı ve tarihleri yazın: Nikâh, doğum veya ölüm tarihini; izin başlangıç ve bitişini; dönüş gününü açıkça belirtin.
3. Belge ekleyin: Evlilik için nikâh belgesi veya resmî kayıt, doğum için doğum belgesi, ölüm için ölüm kaydı/ilgili belge ve yakınlık ilişkisini gösteren kayıt talep edilebilir. Gereksiz kişisel verileri paylaşmayın.
4. Yazılı kayıt alın: E-posta, personel sistemi veya dilekçe üzerinden başvurun; onayı ve bordro/izin kaydını saklayın.
5. Uyuşmazlığı belgeleyin: Haksız ret ya da ücret kesintisinde yazışmaları, bordroyu, çalışma çizelgesini ve sözleşmeyi birlikte inceleyin.

Örnek: cuma günü nikâh

Özel sektör işçisi A’nın resmî nikâhı cuma günü, düğünü iki hafta sonra olsun. A, kanuni üç günlük ücretli evlilik izninin hangi tarihlerde kullandırılacağını varsayarak işe gitmemelidir. Nikâh kaydıyla birlikte talep ettiği tarih aralığını önceden yazılı bildirip işyerinin sözleşme ve vardiya uygulamasına göre onay almalıdır. Memur B’nin aynı durumda yedi günlük hakkı vardır; kurumun nikâh/düğün tarihini esas alan uygulamasını personel birimiyle netleştirmesi gerekir. Her iki örnekte de yıllık izin talebi ayrı tutulmalıdır.

İzin reddedilirse veya ücret kesilirse

Önce işverene veya kuruma yazılı düzeltme başvurusu yapıp ret gerekçesini isteyin. İşçi bakımından ücret ve diğer işçilik alacağı uyuşmazlığında bordro, banka kaydı, iş sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, nikâh/doğum/ölüm belgesi ve yazışmalar birlikte değerlendirilir. Uyuşmazlığın niteliğine göre zorunlu arabuluculuk ve ardından iş mahkemesi gündeme gelebilir. Memur bakımından idari başvuru ve dava yolu, işlemin niteliği ve tebliğ tarihine göre belirlenir; tek bir genel süreyi her dosyaya uygulamayın.

İşçi veya işveren olarak izin kaydınızla ilgili görüş almak isterseniz iş hukuku danışmanlığı sayfamızdan dosya ve belgelerinizle iletişime geçebilirsiniz. Değerlendirme, statüye ve somut sözleşme hükümlerine göre yapılır; herhangi bir sonuç garanti edilemez.

Hukuki dayanak ve güncellik

• 1 Mayıs 2026 Resmî Gazete, 7578 sayılı Kanun: m.2, m.15, m.16 ve geçici m.1.
• 4857 sayılı İş Kanunu: ek m.2 ve m.74. Bakanlık sayfasındaki eski konsolide metindeki 5 gün/16 hafta bilgisi için 7578 sayılı değişiklik esas alınmıştır.
• 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu: m.104. Eski analık süresi için 7578 sayılı değişiklik esas alınmıştır.
• Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı SSS: mazeret izninin yıllık izinden mahsup edilememesi.

Bu metin 5 Kasım 2026 itibarıyla genel bilgilendirmedir. Özel personel kanunları, toplu iş sözleşmesi, hekim raporu ve olayın tarihi sonucu değiştirebilir. Somut uyuşmazlık için belgelerle hukuki görüş alınmalıdır.