Nafaka Hesaplama 2026: Nafaka Türleri ve Örnek Hesaplama

Nafaka hesaplama, yalnızca tarafların maaşlarını karşılaştırarak belirli bir yüzde uygulamak değildir. Türk hukukunda 2026 yılı için geçerli tek bir nafaka tarifesi, asgari nafaka tutarı veya herkese uygulanacak sabit bir formül bulunmaz. Mahkeme; nafakanın türünü, hak sahibinin ihtiyaçlarını, tarafların gerçek ödeme gücünü, çocuğun yaşı ve eğitim giderlerini, yaşam koşullarını ve hakkaniyeti birlikte değerlendirir.

Bu nedenle internette yer alan “maaşın yüzde 20’si” veya “çocuk başına sabit oran” gibi hesaplar bağlayıcı değildir. Gelir oranı yalnızca analitik bir başlangıç noktası olabilir. Kira, barınma, eğitim, sağlık, bakım ve ulaşım giderleri ile velayet sahibi ebeveynin ayni katkısı somutlaştırılmadan sağlıklı bir tahmin yapılamaz.

Nafakanın Hukuki Dayanağı

Nafaka hükümleri esas olarak 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nda düzenlenir. Boşanma davası sürerken alınacak geçici önlemler TMK 169; ayrı yaşamada eşlerin korunması TMK 197; yoksulluk nafakası TMK 175-177; çocuğa ilişkin iştirak nafakası TMK 182 ve 327-331; yardım nafakası ise TMK 364-366 hükümlerine dayanır.

Hâkimin takdir yetkisi sınırsız değildir. Karar; tarafların sunduğu delillere, resmi kurumlardan getirtilen sosyal ve ekonomik durum araştırmasına, çocuğun ihtiyaçlarına ve Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesindeki hakkaniyet ilkesine dayanmalıdır. Nafaka tutarının hangi olgu ve giderler gözetilerek belirlendiği gerekçeli karardan anlaşılabilmelidir.

Nafaka Türleri Nelerdir?

Tedbir Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Boşanma veya ayrılık davası açılınca hâkim, davanın devamı süresince eşlerin barınması, geçimi, malların yönetimi ve çocukların bakımına ilişkin geçici önlemleri kendiliğinden alır. Tedbir nafakasında boşanmadaki nihai kusur tespitinin sonuçlanması beklenmez. Amaç, yargılama uzarken eşin veya çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılıksız kalmasını önlemektir.

Eş için tedbir nafakasında evlilik içindeki yaşam koşulları, tarafların güncel gelirleri, kira ve zorunlu giderler ile fiilî ayrılığın ekonomik etkisi incelenir. Çocuk için tedbir nafakasında ise okul, servis, beslenme, sağlık, bakım ve barınma payı öne çıkar. Talep edilen tutar bir üst sınır oluştursa da çocukla ilgili geçici önlemlerde çocuğun üstün yararı ayrıca gözetilir.

İştirak Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Velayeti kendisine verilmeyen ebeveyn, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılır. TMK 330 uyarınca miktar; çocuğun ihtiyaçları, anne ve babanın hayat koşulları ve ödeme güçleri ile çocuğun varsa gelirleri dikkate alınarak belirlenir. Velayet sahibi ebeveynin çocuğa sunduğu ev, günlük bakım, zaman ve ayni katkı da değerlendirmede önemlidir.

Çocuk için aylık ihtiyaç bütçesi hazırlanırken özellikle şu kalemler somutlaştırılabilir:

• Konut kirası veya aidatın çocuğa düşen makul payı,
• Gıda, giyim ve kişisel bakım giderleri,
• Okul, kurs, kitap, kırtasiye ve servis ücretleri,
• Sağlık, ilaç, terapi ve özel bakım giderleri,
• Ulaşım ve iletişim giderleri,
• Yaşa ve yaşam koşullarına uygun sosyal ve kültürel giderler,
• Çocuğun düzenli geliri, bursu veya karşılanan diğer ihtiyaçları.

Velayet düzenlemesinin nafaka hesabına etkisi için velayet davası ve velayetin değiştirilmesi rehberi incelenebilir.

Yoksulluk Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru diğer eşten daha ağır olmamak koşuluyla, geçimi için diğer taraftan onun mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusurlu olması şart değildir. Buna karşılık talep edenin boşanmaya sebep olan olaylarda daha ağır kusurlu olması yoksulluk nafakasına engel oluşturur.

Yoksulluk değerlendirmesi yalnızca kişinin hiçbir gelirinin bulunup bulunmadığına indirgenmez. Düzenli gelirin temel ve makul yaşam giderlerini karşılayıp karşılamadığı, yaş, sağlık, eğitim, çalışma imkânı, malvarlığı ve boşanma nedeniyle kaybedilen ekonomik destek birlikte incelenir. Talep edilen nafaka, ödeme yükümlüsünün mali gücünü aşamaz.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesinin 3 Şubat 2026 tarihli kararında, aylık irat biçimindeki yoksulluk nafakasının mahkemece yalnızca evliliğin kısa sürdüğü gerekçesiyle otuz altı ayla sınırlandırılması kanuna aykırı bulunmuştur. Kararda, nafaka alacaklısı açıkça süreli talepte bulunmadıkça kanundaki “süresiz” düzenlemenin hâkim takdiriyle belirli bir süreye dönüştürülemeyeceği vurgulanmıştır. Bununla birlikte nafaka, şartları değiştiğinde azaltılabilir veya kaldırılabilir.

Yardım Nafakası Nasıl Hesaplanır?

Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek altsoyu, üstsoyu ve kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür. Kardeşlerin yükümlülüğü refah içinde bulunmalarına bağlıdır. Talep sırası, mirasçılıktaki sıra esas alınarak belirlenir ve dava, davacının geçinmesi için gerekli, karşı tarafın mali gücüne uygun yardım miktarıyla sınırlıdır.

Ergin çocuğun eğitimi devam ediyorsa anne ve babanın bakım borcu TMK 328/2 çerçevesinde, kendilerinden beklenebilecek ölçüde eğitim sona erinceye kadar sürebilir. Çocuk ergin olduğunda boşanma kararındaki iştirak nafakasının kendiliğinden aynı adla sürmeyeceği; ergin çocuğun eğitim ve ihtiyaç durumuna göre kendi adına talepte bulunmasının gerekebileceği dikkate alınmalıdır.

Mahkemenin Nafaka Hesabında İncelediği Ölçütler

Nafaka Hesaplamasında Kullanılabilecek Pratik Yöntem

Kanuni formül bulunmamakla birlikte talebi somutlaştırmak için ihtiyaç ve ödeme gücü tablosu hazırlanabilir. Bu tablo mahkemeyi bağlamaz; belgelerin düzenlenmesine ve makul bir talep kurulmasına yardımcı olur.

1. Nafaka türünü belirleyin: Eş, çocuk veya aile bireyi için hangi kanuni şartların uygulanacağını ayırın.
2. Aylık ihtiyaç bütçesi çıkarın: Zorunlu ve düzenli giderleri gerçekçi tutarlarla, mümkünse belge ve dönem ortalamasıyla yazın.
3. Net kullanılabilir kaynakları belirleyin: Düzenli gelirler ile zorunlu ve makul giderleri ayrı gösterin; geçici ödemeleri düzenli gelir gibi kabul etmeyin.
4. Ebeveynlerin katkı oranını karşılaştırın: Çocuk giderinde her iki ebeveynin mali gücünü ve velayet sahibi ebeveynin ayni bakım katkısını dikkate alın.
5. Talep tutarını hakkaniyet testinden geçirin: Talebin ihtiyaçtan kopuk veya ödeme gücünü aşan bir sonuç doğurup doğurmadığını kontrol edin.
6. Artış hükmünü planlayın: Her yıl yeni dava ihtiyacını azaltmak için açık, ölçülebilir ve uygulanabilir bir artış yöntemi talep edin.

Örnek 1: İştirak Nafakası Hesaplama

Aşağıdaki senaryo yalnızca hesap mantığını göstermek için hazırlanmıştır. Rakamlar örnektir ve herhangi bir mahkeme sonucunu öngörmez.

Toplam gelir içindeki teorik paylar üçte iki ve üçte birdir. Sadece gelir oranı kullanılırsa 30.000 TL’lik çocuk bütçesinin yaklaşık 20.000 TL’si yüksek gelirli ebeveyne, 10.000 TL’si diğer ebeveyne düşer. Ancak mahkeme 20.000 TL’yi otomatik olarak iştirak nafakası belirlemez. Velayet sahibi ebeveynin günlük ve ayni bakım katkısı, tarafların zorunlu giderleri, çocuğun özel ihtiyaçları, kişisel ilişki sırasında karşılanan giderler ve yaşam standardı sonucu artırabilir veya azaltabilir.

Örnek 2: Yoksulluk Nafakası Hesaplama

Bu örnekte 20.000 TL yalnızca ihtiyaç açığını gösterir. Hâkim; boşanmanın yoksulluğa etkisini, tarafların kusur durumunu, kira ve sağlık giderlerini, malvarlığını, çalışma ve gelir elde etme imkânını, nafaka yükümlüsünün zorunlu giderleri ile diğer bakım borçlarını değerlendirir. Sonuç teorik açığın altında olabilir veya talep şartları oluşmadığı için nafakaya hiç hükmedilmeyebilir.

Örnek 3: Nafaka Artış Hesabı

Kararda “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan on iki aylık ortalamalara göre TÜFE değişim oranında artırılması” yazıyorsa, açıklanan ilgili oran mevcut tutara uygulanır. Örneğin aylık nafaka 10.000 TL ve kararın atıf yaptığı varsayımsal oran yüzde 28 ise:

Buradaki yüzde 28 güncel bir resmi oran değil, yalnızca matematik örneğidir. Uygulanacak endeks, dönem ve artış tarihi karar veya protokol metninden okunmalıdır. “Yıllık TÜFE”, “on iki aylık ortalama” ve “bir önceki yılın aynı ayına göre değişim” farklı verilerdir. Kararda otomatik artış hükmü yoksa taraflardan biri değişen koşullara dayanarak nafaka artırım davası açabilir.

Nafaka Miktarını İspatlamak İçin Kullanılabilecek Belgeler

• Maaş bordroları, SGK kayıtları ve iş sözleşmeleri,
• Vergi beyannameleri, şirket kayıtları ve ticari defter verileri,
• Banka hesap hareketleri ve düzenli para transferleri,
• Tapu, araç, kira geliri ve yatırım varlığı kayıtları,
• Kira sözleşmesi, aidat ve fatura belgeleri,
• Okul, servis, kurs, kitap ve eğitim faturaları,
• Sağlık raporu, ilaç, tedavi ve özel bakım giderleri,
• Çocuğun bursu, geliri ve düzenli destekleri,
• Sosyal ve ekonomik durum araştırması,
• Yaşam standardını ve gerçek ödeme gücünü gösteren hukuka uygun diğer deliller.

Tek bir aya ait olağan dışı harcama düzenli ihtiyaç gibi sunulmamalıdır. Eğitim, sağlık ve enerji gibi değişken giderlerde makul dönem ortalaması hazırlanabilir. Kayıt dışı gelir iddiası yalnızca varsayımla değil, somut emare ve hukuka uygun delillerle desteklenmelidir.

Nafaka Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nafaka uyuşmazlıklarında görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Boşanma davası içindeki tedbir, iştirak ve yoksulluk talepleri boşanma dosyasında incelenir.

Boşanmadan sonra açılacak nafaka davalarında TMK 177, nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesine özel yetki tanır. Yardım nafakası ve diğer bağımsız taleplerde özel yetki hükümleri ile HMK kuralları birlikte değerlendirilmelidir. Somut talebin artırma, azaltma, kaldırma veya ilk kez nafaka istemi olması görev ve yetki değerlendirmesinde açıkça belirtilmelidir.

Nafaka Talebi İçin Süre Var mı?

Yoksulluk nafakası boşanma davasında talep edilebilir. Boşanma kesinleştikten sonra bağımsız dava açılacaksa, boşanmanın fer’î sonuçlarına ilişkin talep hakkı TMK 178 uyarınca boşanma hükmünün kesinleşmesinden itibaren bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Bu bir yıllık süre, hükmedilmiş aylık nafaka taksitlerinin tahsiliyle aynı konu değildir.

Çocuk için iştirak nafakası, şartları varsa boşanma sırasında veya sonradan istenebilir. Tedbir nafakası ise niteliği gereği dava veya ayrı yaşama tedbirinin devam ettiği dönemle bağlantılıdır. Yardım nafakasında ihtiyaç ve kanuni yakınlık ilişkisi değerlendirilir. Her talep bakımından başlangıç tarihi, geriye yürüyüp yürümeyeceği ve usulî sonuçlar ayrı incelenmelidir.

Nafaka Nasıl Artırılır, Azaltılır veya Kaldırılır?

Tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirmesi hâlinde irat biçimindeki nafakanın artırılması, azaltılması ya da şartları varsa kaldırılması istenebilir. Enflasyon, çocuğun yeni eğitim veya sağlık giderleri, gelir artışı, iş kaybı, emeklilik ve yeni bakım yükümlülükleri tek başına değil, bütün ekonomik tablo içinde değerlendirilir.

Hâkim talep hâlinde gelecek yıllarda uygulanacak artış yöntemini kararda belirleyebilir. Protokolde veya hükümde açık artış maddesi bulunması, her yıl ayrı dava ihtiyacını azaltabilir. Ancak olağanüstü değişikliklerde otomatik artış maddesi bulunması yeni uyarlama veya artırım talebini mutlak biçimde engellemez. Kuyruktaki “Nafaka Artırım Davası” konusu ayrı arama niyetinde olduğundan burada yalnızca hesaplamayla doğrudan ilgili temel çerçeve açıklanmıştır.

Yoksulluk Nafakası Ne Zaman Sona Erer?

İrat biçiminde ödenen yoksulluk nafakası, taraflardan birinin ölümü veya nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi hâlinde kendiliğinden sona erer. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya haysiyetsiz hayat sürmesi hâllerinde mahkeme kararıyla kaldırılabilir. Mali durum değişikliği ise tutarın azaltılmasına veya artırılmasına neden olabilir.

İştirak nafakası kural olarak çocuğun ergin olmasıyla sona erer. Eğitim devam ediyorsa anne ve babanın bakım borcu TMK 328/2 kapsamında ayrıca değerlendirilir. Çocuğun evlenmesi, ekonomik bağımsızlık kazanması veya ihtiyaçlarının değişmesi farklı sonuçlar doğurabilir.

Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Mahkeme ilamına veya icra edilebilir nitelikteki karara dayanan nafaka ödenmezse ilamlı icra takibi başlatılabilir. Birikmiş taksitler, işlemiş faiz ve takip giderleri somut dosyaya göre talep edilir. Maaş, banka hesabı veya diğer malvarlığı değerleri hakkında kanuni haciz yolları gündeme gelebilir.

Nafaka kararına uymama hâlinde İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesindeki şikâyet ve tazyik hapsi şartları ayrıca değerlendirilebilir. Bu yaptırım kendiliğinden uygulanmaz; geçerli bir nafaka kararı, usulüne uygun icra işlemleri, muaccel aylık nafaka ve süresinde şikâyet gibi koşullar incelenir. Birikmiş nafaka alacağının niteliği ile güncel aylık nafakanın yaptırım bakımından aynı kabul edilmemesi gerekir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Nafakayı yalnızca maaşın sabit bir yüzdesiyle hesaplamak,
• Tedbir, iştirak, yoksulluk ve yardım nafakasını aynı şartlara tabi sanmak,
• Çocuğun giderlerini belge ve yaşa uygun bütçe olmadan toplu rakamla belirtmek,
• Velayet sahibi ebeveynin ayni ve günlük bakım katkısını yok saymak,
• Kayıt dışı gelir iddiasını hiçbir somut delille desteklememek,
• Geçici veya istisnai ödemeleri düzenli gelir gibi göstermek,
• Yoksulluk nafakasında kusur ve yoksulluğa düşme şartını incelememek,
• Çalışan eşin hiçbir durumda nafaka alamayacağını düşünmek,
• Karardaki artış endeksinin türünü ve uygulanacağı ayı karıştırmak,
• Çocuk ergin olunca iştirak nafakasının aynı adla otomatik sürdüğünü varsaymak,
• Gelir azalınca nafakayı mahkeme kararı olmadan tek taraflı düşürmek,
• Boşanma sonrası yoksulluk nafakası talebindeki bir yıllık süreyi kaçırmak.

Sık Sorulan Sorular

2026 yılında nafaka nasıl hesaplanır?

2026 yılı için sabit bir nafaka tarifesi yoktur. Nafakanın türü, hak sahibinin ihtiyaçları, tarafların gerçek gelirleri ve giderleri, malvarlığı, çocuğun yaşam koşulları ve hakkaniyet birlikte değerlendirilir.

Nafaka maaşın yüzde kaçı olarak belirlenir?

Kanunda maaşa uygulanacak sabit bir yüzde bulunmaz. Gelir oranı değerlendirme araçlarından biri olabilir; ancak ihtiyaç, ödeme gücü, ayni bakım katkısı ve diğer somut koşullar incelenmeden tek başına sonuç vermez.

Asgari ücretli biri ne kadar nafaka öder?

Asgari ücretliye uygulanacak sabit bir tutar yoktur. Mahkeme kişinin gerçek geliri, zorunlu giderleri, başka bakım yükümlülükleri ile eşin veya çocuğun ihtiyacını birlikte değerlendirir.

Çalışan eş yoksulluk nafakası alabilir mi?

Çalışıyor olmak tek başına engel değildir. Gelirin boşanma sonrasında asgari ve makul geçimi sağlayıp sağlamadığı, malvarlığı, çalışma imkânı ve talep edenin kusurunun daha ağır olup olmadığı incelenir.

İştirak nafakası hangi giderleri kapsar?

Çocuğun barınma, beslenme, giyim, eğitim, sağlık, ulaşım, bakım ve yaşına uygun sosyal gelişim giderleri dikkate alınabilir. Çocuğun geliri ile anne ve babanın ödeme güçleri de hesaba katılır.

Tedbir nafakası için kusur aranır mı?

Tedbir nafakasının amacı dava sürerken geçim ve bakımın korunmasıdır. Nihai kusur tespiti beklenmeden geçici önlem alınabilir; tarafların ihtiyaç ve ödeme gücü değerlendirilir.

Nafaka her yıl otomatik artar mı?

Kararda veya geçerli protokolde açık bir artış hükmü varsa belirtilen yöntem uygulanır. Böyle bir hüküm yoksa nafaka kendiliğinden belirli bir oranda artmaz; şartları varsa artırım davası açılabilir.

Nafaka artışında hangi TÜFE oranı kullanılır?

Karar veya protokolde yazan endeks ve dönem esas alınır. Yıllık TÜFE ile on iki aylık ortalama aynı veri değildir. Metin belirsizse yorum ve gerektiğinde mahkeme kararı gerekebilir.

Yoksulluk nafakası ömür boyu mu sürer?

Kanun irat biçimindeki yoksulluk nafakasını belirli bir süreyle sınırlamaz; ancak ölüm veya yeniden evlenmeyle kendiliğinden sona erer. Yoksulluğun kalkması ve kanundaki diğer nedenlerle mahkeme kararıyla kaldırılabilir.

Çocuk 18 yaşına gelince nafaka biter mi?

İştirak nafakası kural olarak erginlikle sona erer. Çocuğun eğitimi devam ediyorsa TMK 328/2 ve olayın şartlarına göre anne ve babadan eğitim süresince destek talep edilmesi gündeme gelebilir.

Nafaka miktarı sonradan azaltılabilir mi?

Tarafların mali durumları önemli ölçüde değişmiş veya hakkaniyet gerektiriyorsa azaltma ya da kaldırma davası açılabilir. Gelir düşmesi mevcut nafaka tutarını kendiliğinden azaltmaz.

Nafaka davasında hangi mahkeme görevlidir?

Görevli mahkeme aile mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla görev yapar. Yetki, talebin türüne ve boşanma dosyasıyla bağlantısına göre belirlenir.

Boşanmadan sonra yoksulluk nafakası ne zamana kadar istenir?

Yoksulluk nafakası boşanma davasında istenebilir. Boşanmadan sonra bağımsız dava açılacaksa boşanmanın fer’î sonuçlarına ilişkin talep, hükmün kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımına tabidir.

Nafaka ödenmezse ne yapılabilir?

İlamlı icra takibi başlatılabilir; şartları varsa maaş, hesap veya malvarlığı haczi uygulanabilir. İİK 344 kapsamındaki şikâyet ve tazyik hapsi için ayrıca kanuni koşulların oluşması gerekir.

Kaynakça

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu; özellikle madde 4, 169, 175-178, 182, 197, 327-331 ve 364-366.
• 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun.
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu; özellikle nafaka kararlarının icrası ve madde 344.
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 2025/6376 E., 2026/1025 K., 03.02.2026.
• Mevzuat, canlı sitemap ve mevcut içerik kontrol tarihi: 17 Eylül 2026.