Süresiz Nafaka 2026: AYM Kararı Sonrası Ne Değişti?

“Süresiz nafaka kalktı, artık ödeme yapmayacağım” düşüncesi bugün ciddi bir hukuki risk yaratır. Anayasa Mahkemesi (AYM), 4 Haziran 2026 tarihli E.2025/156, K.2026/131 sayılı kararıyla Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 175. maddesindeki “süresiz olarak” ibaresini iptal etti. Karar 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; iptal hükmü 30 Haziran 2027'de yürürlüğe girecek. 18 Ekim 2026 itibarıyla yoksulluk nafakası kaldırılmadı ve mevcut ilamlar kendiliğinden hükümsüz hâle gelmedi. Ödeme yükümlülüğünün devam edip etmediği, mevcut karar ve TMK 176'daki sona erme veya değişiklik koşullarıyla birlikte incelenmelidir.

AYM tam olarak neyi iptal etti?

TMK 175/1, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek, kusuru diğer taraftan daha ağır olmayan eşin, diğer eşten onun mali gücü oranında yoksulluk nafakası isteyebilmesini düzenler. AYM, bu hakkın varlığını, kusur koşulunu veya ödeme gücü ölçütünü değil, fıkradaki “süresiz olarak” sözlerini iptal etti. Bu nedenle “nafaka kurumu iptal edildi” ifadesi yanlıştır. 30 Haziran 2027'ye kadar ertelenen yürürlük, kanun koyucuya sürenin somut olayın özelliklerine göre değerlendirilebileceği öngörülebilir bir çerçeve kurma zamanı tanır.

AYM'nin karar açıklaması, evliliğin süresi, nafaka alacaklısının yaşı, eğitimi, sağlığı ve geçimini kendi imkânlarıyla sağlayabilme kapasitesi gibi ölçütlerin önemine işaret eder. Bu, bugün her dosyaya uygulanacak hazır bir “iki yıl”, “beş yıl” veya “evlilik yılı kadar nafaka” formülü konduğu anlamına gelmez. Kararın tam metni, karşıoylar ve ileride yapılabilecek kanuni düzenleme birlikte izlenmelidir.

Takvim: 2026'da ne uygulanır, 2027'de ne değişebilir?

Yürürlük tarihinin yazılması, 30 Haziran 2027 sabahı tüm nafaka borçlarının sıfırlanacağı anlamına gelmez. İptal kararının kesinleşmiş hükümlere etkisi, yürürlükteki kanun, varsa yeni düzenlemenin geçiş kuralları ve her dosyanın usul durumuna göre değerlendirilir. Henüz kabul edilmemiş bir teklif veya siyasi açıklama, yürürlükteki kanun hükmü gibi sunulmamalıdır.

Mevcut süresiz yoksulluk nafakası kararları otomatik biter mi?

Hayır. Karar Resmî Gazete'de yayımlandı diye kesinleşmiş aile mahkemesi ilamındaki aylık ödeme yükümlülüğü kendiliğinden silinmez. Nafaka borçlusunun ödemeyi tek taraflı kesmesi birikmiş taksit, icra takibi ve koşulları varsa İcra ve İflas Kanunu m.344 kapsamında şikâyet riski doğurabilir. Önce hüküm fıkrası ve kesinleşme durumu okunmalı; sona erme sebebi varsa bunun kendiliğinden mi gerçekleştiği, yoksa mahkeme kararı mı gerektiği ayrılmalıdır.

TMK 176/3'e göre irat biçiminde yoksulluk nafakası, alacaklının yeniden evlenmesi veya taraflardan birinin ölümü hâlinde kendiliğinden kalkar. Alacaklının evlenmeden fiilen evliymiş gibi yaşaması, yoksulluğunun ortadan kalkması veya kanunda geçen “haysiyetsiz hayat sürmesi” hâllerinde ise mahkeme kararıyla kaldırılır. Tarafların mali durumları değişmişse ya da hakkaniyet gerektiriyorsa TMK 176/4 kapsamında artırma veya azaltma istenebilir. Bu yollar AYM kararından önce de mevcuttu; kararın duyurulması bunların ispat yükünü ortadan kaldırmaz.

Yeni veya devam eden boşanma davasında nafaka talebi nasıl kurulmalı?

18 Ekim 2026 itibarıyla TMK 175'in yürürlükteki metni ve yerleşik uygulama dikkate alınır. Yoksulluk nafakası isteyen eş, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşeceğini, kusurunun daha ağır olmadığını ve diğer tarafın ödeme gücünü dosyaya uygun biçimde ortaya koymalıdır. Nafakanın tutarı, sabit bir maaş yüzdesinden çıkmaz; gelir-giderler, sağlık ve çalışma koşulları, malvarlığı ve hakkaniyet değerlendirilir. Hesaplama ve türler hakkında ayrı nafaka hesaplama rehberi bulunduğu için burada yeni bir oran tablosu oluşturmuyoruz.

Devam eden bir davada AYM kararını ileri sürmek, hâkimin 2026'da kanunda bulunmayan genel bir beş yıllık sınırı uygulamak zorunda olduğu anlamına gelmez. Özellikle kararın kesinleşme tarihi ile iptal hükmünün yürürlüğe giriş tarihi farklıysa geçiş meselesi önem kazanır. Dosyada talep edilen nafakanın türü, hangi tarih itibarıyla istendiği ve yeni kanun çıkarsa onun geçiş hükmü yeniden incelenmelidir. 3 Şubat 2026 tarihli Yargıtay 2. Hukuk Dairesi kararında, o tarihte yürürlükteki TMK 175 karşısında yalnız kısa evlilik gerekçesiyle aylık nafakanın beş yılla sınırlandırılması uygun görülmemiştir; bu karar da bugünkü yürürlük ayrımını anlamak için önemlidir.

AYM kararı çocuk nafakasını etkiliyor mu?

İptal edilen sözler TMK 175'te, boşanmış eş için düzenlenen yoksulluk nafakası içindedir. Çocuk için iştirak nafakası TMK 182 ve 327–331 hükümlerine, boşanma davası süresince alınabilecek geçici önlemler TMK 169'a dayanır. Bunları “süresiz nafaka iptal edildi, çocuk nafakası da bitti” şeklinde birleştirmek yanlıştır. Çocuk ergin olduğunda iştirak nafakasının akıbeti ve eğitimi devam eden ergin çocuğun olası talebi ayrıca değerlendirilir. Yardım nafakası da farklı koşullara tabidir.

Nafakanın kaldırılması veya azaltılması için hangi deliller gerekir?

Mahkeme, yalnız taraf beyanıyla değil, değişikliğin gerçekliği ve sürekliliğiyle ilgilenir. Eski boşanma ilamı, kesinleşme şerhi, nafaka ödeme kayıtları, SGK hizmet ve ücret kayıtları, banka hareketleri, kira ve sağlık giderleri, malvarlığı bilgileri ve hukuka uygun edinilmiş sosyal-ekonomik durum verileri birlikte değerlendirilebilir. Alacaklının yeniden evlendiği iddiasında resmî nüfus kaydı; yoksulluğun sona erdiği iddiasında güncel gelir ve yaşam koşulları önemlidir. Fiilî birliktelik iddiası özel hayatı ihlal edecek yöntemlerle “delil toplama” izni vermez.

Mevcut nafakanın artırılması farklı bir taleptir; şart ve dilekçe örneği için nafaka artırım davası rehberine bakılabilir. Artırma, azaltma ve kaldırma talebinin dayanakları aynı değil; talep sonucu ve deliller buna göre kurulmalıdır.

Hangi mahkeme görevli, ne zaman başvurulur?

Yoksulluk nafakasının ilk kez boşanma davasında istenmesi ile kesinleşmiş bir nafakanın sonradan değiştirilmesi farklı usul durumlarıdır. Boşanma ve aile hukukundan kaynaklanan nafaka uyuşmazlıklarında görevli mahkeme aile mahkemesidir; aile mahkemesinin bulunmadığı yerde asliye hukuk mahkemesi aile mahkemesi sıfatıyla bakar (4787 sayılı Kanun). Boşanmadan sonra açılan nafaka davalarında TMK 177'nin nafaka alacaklısının yerleşim yerine ilişkin yetki kuralı ve somut talebin türü dikkate alınır. İlk kez ileri sürülen, boşanmanın ferî sonucu niteliğindeki talepler için TMK 178'deki kesinleşmeden itibaren bir yıllık zamanaşımı ile mevcut bir irat nafakasını değişen koşullar nedeniyle uyarlama talepleri karıştırılmamalıdır.

Bir nafaka kaldırma veya azaltma başvurusu düşünülüyorsa önce ilamın tam hüküm fıkrası, protokol varsa ilgili maddeleri, ödeme çizelgesi ve değişiklik tarihleri çıkarılmalıdır. Ardından hangi olgunun TMK 176/3 veya 176/4'e girdiği ve hangi delille ispatlanacağı değerlendirilir. Görüşme için Av. Zeynep Albay'ın aile hukuku sayfasından veya iletişim sayfasından dosya inceleme talebinde bulunulabilir. Hiçbir başvurunun sonucu ya da karar tarihi önceden garanti edilemez.

Güncellik ve uyarı (18 Ekim 2026): Bu yazı genel hukuki bilgilendirmedir; kişiye özel görüş değildir. Dayanaklar: AYM E.2025/156, K.2026/131 karar açıklaması (30.09.2026 tarihli, 33386 sayılı Resmî Gazete); TMK m.169, 175–178 ve 182; 4787 sayılı Kanun. 30 Haziran 2027 öncesi veya sonrası somut işlem yapılırken güncel kanun ve geçiş hükümleri tekrar kontrol edilmelidir.