Katalog Suç Nedir? CMK’ya Göre Katalog Suçlar Nelerdir?

Katalog suç, Ceza Muhakemesi Kanunu’nda belirli bir koruma tedbirinin uygulanabileceği suçların sınırlı şekilde sayıldığı listelerde bulunan suçları ifade eder. Uygulamada “katalog suçlar” denildiğinde çoğunlukla CMK 100/3’teki tutuklama nedeni varsayımına konu suçlar anlaşılır. Bununla birlikte iletişimin dinlenmesi, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, teknik araçlarla izleme ve soruşturma dosyasının incelenmesinin kısıtlanması bakımından farklı kataloglar vardır.

Katalog Suç Ne Demektir?

Ceza muhakemesinde bazı koruma tedbirleri kişi özgürlüğü, özel hayat, haberleşme ve savunma hakkı üzerinde ağır sonuçlar doğurur. Kanun koyucu, bu tedbirlerin her suç soruşturmasında uygulanmasını önlemek amacıyla bazı tedbirler bakımından suçları sınırlı şekilde saymıştır.

Bu listelerde bulunan suçlara uygulamada “katalog suç” denilmektedir. Ancak katalogda bulunmak, suçun işlendiğinin kabul edildiği veya tedbirin mutlaka uygulanacağı anlamına gelmez. İlgili maddede aranan şüphe derecesi, zorunluluk, ölçülülük ve karar mercii gibi diğer şartların da bulunması gerekir.

Katalog Suçların Düzenlendiği Başlıca CMK Maddeleri

CMK 100 Kapsamındaki Katalog Suçlar

CMK 100/3, belirli suçların işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri varsa tutuklama nedeninin var sayılabileceğini düzenlemektedir. Güncel kanun metninde sayılan başlıca suçlar şunlardır:

CMK 100/3 kapsamında ayrıca aşağıdaki özel kanun suçları da sayılmıştır:

• 6136 sayılı Kanun’un 12. maddesindeki silah kaçakçılığı suçları,
• Bankacılık mevzuatında düzenlenen zimmet suçu,
• Kaçakçılık mevzuatında tanımlanan ve hapis cezası gerektiren suçlar,
• 2863 sayılı Kanun’un 68 ve 74. maddelerindeki suçlar,
• 6831 sayılı Orman Kanunu kapsamındaki belirli kasten orman yakma suçları,
• 2911 sayılı Kanun’un 33. maddesinde sayılan suçlar,
• Terörle Mücadele Kanunu’nun 7/3. maddesinde belirtilen suçlar,
• Kadına karşı işlenen kasten yaralama suçu,
• Sağlık personeline görevi sırasında veya görevi nedeniyle işlenen kasten yaralama suçu,
• Kanunda belirtilen eğitim çalışanlarına görevleri sırasında veya görevleri nedeniyle işlenen kasten yaralama suçu.

Hırsızlığın temel ve nitelikli biçimleri hakkında hırsızlık suçu ve cezası rehberinden ayrıntılı bilgi alınabilir.

Katalog Suçlarda Tutuklama Zorunlu mudur?

Hayır. CMK 100/3’teki bir suçun isnat edilmesi, şüpheli veya sanığın kendiliğinden tutuklanması sonucunu doğurmaz. Tutuklama kararı verilebilmesi için öncelikle suçun işlendiği konusunda somut delillere dayanan kuvvetli suç şüphesi bulunmalıdır.

Bunun yanında mahkeme veya hâkim tarafından:

• Tutuklamanın gerekli olup olmadığı,
• Tedbirin isnat ve beklenen yaptırımla ölçülü olup olmadığı,
• Adli kontrol tedbirlerinin neden yetersiz kalacağı,
• Kaçma veya delillere müdahale riskinin dosyaya nasıl yansıdığı,
• Kararın somut olgularla gerekçelendirilip gerekçendirilmediği

ayrıca değerlendirilmelidir. Tutuklama bir ceza değil, ceza muhakemesinin yürütülmesini güvence altına almaya yönelik geçici bir koruma tedbiridir.

Katalog suçlarda tutuklama şartları ve tahliye yolları hakkında tutuklama nedenleri, süresi ve tutuklamaya itiraz başlıklı içerikten bilgi alınabilir.

İletişimin Dinlenmesinde Katalog Suçlar

CMK 135 kapsamında iletişimin dinlenmesi, kayda alınması ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi; ancak kanunda sayılan suçlarla ilgili olarak uygulanabilir.

CMK 135/8 kapsamındaki başlıca suçlar şunlardır:

• Göçmen kaçakçılığı, insan ticareti ve organ veya doku ticareti,
• Kasten öldürme,
• İşkence,
• Cinsel saldırının birinci fıkra dışındaki biçimleri,
• Çocukların cinsel istismarı,
• Nitelikli hırsızlık, yağma ve nitelikli dolandırıcılık,
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
• Parada sahtecilik,
• Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından TCK 220/3,
• Fuhuş,
• İhaleye fesat karıştırma ve tefecilik,
• Rüşvet,
• Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
• Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozma,
• Anayasal düzene karşı maddede sayılan suçlar,
• Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk,
• Silah kaçakçılığı ve bankacılık zimmeti,
• Hapis gerektiren kaçakçılık ile belirli kültür ve tabiat varlığı suçları.

Suçun listede bulunması dinleme kararı için tek başına yeterli değildir. Suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri ve başka şekilde delil elde edilmesi imkânının bulunmaması gerekir. Kural olarak karar hâkim tarafından verilir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde savcı kararı derhâl hâkim onayına sunulmalıdır.

Gizli Soruşturmacı Görevlendirilebilen Katalog Suçlar

CMK 139’daki gizli soruşturmacı kataloğu diğer listelere göre daha dardır. Güncel düzenlemeye göre bu tedbir:

• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
• Suç işlemek amacıyla örgüt kurma,
• Silahlı örgüt veya örgüte silah sağlama,
• 6136 sayılı Kanun’daki silah kaçakçılığı,
• 2863 sayılı Kanun’un 68 ve 74. maddelerindeki suçlar

bakımından uygulanabilir. Suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebepleri ve başka şekilde delil elde edilememe şartı bulunmalıdır. Görevlendirmeye hâkim karar verir. Gizli soruşturmacı görevini yürütürken suç işleyemez.

Teknik Araçlarla İzlemede Katalog Suçlar

CMK 140; şüpheli veya sanığın kamuya açık yerlerdeki faaliyetlerinin ve işyerinin teknik araçlarla izlenmesine, ses veya görüntü kaydı alınmasına imkân tanır. Bu tedbir konutta uygulanamaz.

Teknik araçlarla izleme kataloğunda başlıca:

• Göçmen kaçakçılığı, insan ve organ ticareti,
• Kasten öldürme,
• Nitelikli hırsızlık, yağma ve nitelikli dolandırıcılık,
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
• Parada sahtecilik,
• Örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar bakımından TCK 220/3,
• Fuhuş, ihaleye fesat karıştırma ve tefecilik,
• Rüşvet ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama,
• Devlet güvenliği, anayasal düzen ve devlet sırlarına karşı maddede sayılan suçlar,
• Silah kaçakçılığı,
• Hapis cezası gerektiren kaçakçılık suçları,
• Belirli kültür ve tabiat varlığı suçları

bulunmaktadır. Tedbir için katalogda bulunmanın yanı sıra somut delillere dayanan kuvvetli şüphe ve başka şekilde delil elde edilememe şartları aranır. Savcının gecikmesinde sakınca nedeniyle verdiği karar, 24 saat içinde hâkim onayına sunulmalıdır.

Soruşturma Dosyasına Kısıtlama Getirilebilen Suçlar

Müdafi, soruşturma dosyasını inceleyebilir ve belgelerden örnek alabilir. Ancak inceleme soruşturmanın amacını tehlikeye düşürebilecekse, savcının istemi üzerine hâkim tarafından kısıtlama kararı verilebilir. CMK 153/2’ye göre bu karar yalnızca:

• Kasten öldürme,
• Cinsel saldırının temel hâli dışındaki biçimleri,
• Çocukların cinsel istismarı,
• Uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti,
• Suç işlemek amacıyla örgüt kurma,
• Devlet güvenliği ve anayasal düzene karşı maddede sayılan suçlar,
• Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk,
• Silah kaçakçılığı, bankacılık zimmeti ve kaçakçılık suçları

hakkında yürütülen soruşturmalarda verilebilir. Yakalananın veya şüphelinin ifadesini içeren tutanaklar, bilirkişi raporları ve müdafiin hazır bulunmaya yetkili olduğu adli işlemlere ilişkin tutanaklar kısıtlamanın dışında kalır. İddianamenin kabulünden sonra müdafi dosya içeriğini ve muhafaza altına alınmış delilleri inceleyebilir.

Katalog Suç Ağır Ceza Mahkemesinde mi Görülür?

Her katalog suç ağır ceza mahkemesinde görülmez. Katalog suç kavramı koruma tedbirlerinin uygulanabileceği suçları, görev kuralları ise davaya hangi mahkemenin bakacağını belirler. Bunlar birbirinden farklı hukuki konulardır.

Örneğin hırsızlık CMK 100 bakımından katalog suçlar arasında bulunmasına rağmen, uygulanacak kanun maddesine göre dava asliye ceza mahkemesinde görülebilir. Benzer şekilde nitelikli dolandırıcılık CMK 135 ve 140 kataloglarında bulunmaya devam ederken 25 Aralık 2025 tarihli görev değişikliğinden sonra yeni davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülmektedir.

Yasa Dışı Bahis Katalog Suç mudur?

Yasa dışı bahis başlığı altında farklı fiiller ve yaptırımlar bulunmaktadır. Bahis oynama, oynatma, yer veya imkân sağlama, para transferine aracılık ve reklamla teşvik aynı hukuki nitelikte değildir.

7258 sayılı Kanun’daki her fiil CMK 100/3’te açıkça katalog suç olarak sayılmamıştır. Bununla birlikte soruşturmanın suç örgütü, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama, başka bir katalog suç veya bağlantılı fiiller içermesi hâlinde farklı koruma tedbirleri gündeme gelebilir. Değerlendirme yalnızca “yasa dışı bahis” başlığı üzerinden yapılmamalıdır.

Fiiller arasındaki ayrım için yasa dışı bahis oynatma suçu başlıklı içerik incelenebilir.

Katalog Suçlarda Elde Edilen Deliller

Bir suçun katalogda bulunması, ilgili tedbirle elde edilen her verinin otomatik olarak hukuka uygun delil olmasını sağlamaz. Tedbir kararında:

• Doğru suç ve kanun maddesinin gösterilmesi,
• Aranan şüphe derecesinin ortaya konulması,
• Başka şekilde delil elde edilememe şartının açıklanması,
• Tedbir uygulanacak kişinin veya iletişim aracının belirlenmesi,
• Süre ve kapsamın kanuna uygun olması,
• Yetkili hâkim veya savcı kararının bulunması

gerekir. Kanuni şartlar sağlanmadan elde edilen kayıtların hukuka aykırı delil niteliği gündeme gelebilir. Anayasa’nın 38. maddesi ve CMK 206 ile 217 uyarınca kanuna aykırı elde edilen bulgular hükme esas alınamaz.

Tutuklama ve Koruma Tedbirlerine Karşı Başvuru

Tutuklama, adli kontrol, iletişimin denetlenmesiyle bağlantılı kararlar veya soruşturma dosyasındaki kısıtlama hakkında kullanılabilecek başvuru yolu, kararın türüne ve verildiği aşamaya göre belirlenir.

CMK 268 uyarınca kanunda ayrıca süre gösterilmeyen hâllerde itiraz, kararın öğrenilmesinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mercie yapılır. İtirazın hangi merci tarafından inceleneceği kararı veren hâkim veya mahkemeye göre değişir.

Tutuklama kararına karşı kullanılabilecek gerekçeler ve dilekçe düzeni için tutuklama kararına itiraz dilekçesi örneğinden yararlanılabilir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Katalog suçlar tek bir ortak liste olarak değerlendirilmemelidir.
• Suçun hangi tedbir ve CMK maddesi bakımından katalogda olduğu kontrol edilmelidir.
• CMK 100 kataloğunda bulunmak otomatik tutuklama veya mahkûmiyet anlamına gelmez.
• Tutuklama için kuvvetli şüphe, gereklilik, ölçülülük ve adli kontrolün yetersizliği değerlendirilmelidir.
• Teknik takip ve iletişimin dinlenmesi için başka şekilde delil elde edilememe şartı aranır.
• Katalog suç kavramı görevli mahkeme veya suçun şikâyete bağlı olup olmadığını belirlemez.
• Koruma tedbirinin süre ve yetkili makam şartları ayrıca incelenmelidir.
• Hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delillere soruşturma ve kovuşturma aşamasında itiraz edilmelidir.

Kaynakça

• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu; özellikle madde 100, 101, 135, 139, 140, 153, 206, 217 ve 267-268.
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu.
• Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, özellikle madde 19 ve 38.
• Anayasa Mahkemesinin kişi özgürlüğü, kuvvetli suç belirtisi, ölçülülük ve gerekçeli tutuklama kararlarına ilişkin bireysel başvuru kararları.
• Mevzuat ve canlı sitemap kontrol tarihi: 21 Ağustos 2026.