Maaş Haczi Nedir? Oranı, Sırası ve İtiraz Yolları

Maaş haczi, kesinleşen icra takibindeki borcun çalışanın ücretinden her ay belirli bir tutar kesilerek icra dosyasına gönderilmesidir. Kesintiyi banka değil, icra dairesinin yazısını alan işveren veya maaşı ödeyen kurum yapar. Bu nedenle maaş haczi; banka hesabına bloke, vergi e-haczi ve bankanın sözleşmeye dayalı takas-mahsup işlemiyle aynı hukuki işlem değildir.

“Maaşın yüzde 60’ına kadar haciz geliyor” veya “her maaştan mutlaka yüzde 25 kesilir” şeklindeki genellemeler güncel kanun metnini tek başına yansıtmaz. 11 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte bulunan düzenlemelerde gelir basamaklarına göre yüzde 10–60 arasında kademeli bir maaş haczi sistemi yer almamaktadır. Somut oran; çalışanın statüsüne, borcun türüne, ödemenin niteliğine ve icra müdürlüğünün yazısına göre belirlenir.

Maaş haczi nasıl uygulanır?

Alacaklı, kesinleşmiş icra takibinde borçlunun çalıştığı işyerini veya maaş aldığı kurumu tespit ederek maaş haczi talep eder. İcra dairesi işverene bir haciz müzekkeresi gönderir. Yazı işverene ulaştıktan sonra süreç genel olarak şöyledir:

1. İşveren, borçlunun çalışıp çalışmadığını ve ücret bilgilerini kontrol eder.
2. Varsa daha önce tebliğ edilmiş maaş hacizlerini ve mevcut sırayı belirler.
3. İcra ve İflas Kanunu’nun 355. maddesi uyarınca istenen bilgileri en geç bir hafta içinde icra dairesine bildirir.
4. Sırası gelen dosya için kanuna ve haciz yazısına uygun kesintiyi yapar.
5. Kesilen tutarı gecikmeden ilgili icra dosyasına gönderir; borç bitene veya icra dairesinden yeni bir yazı gelene kadar işlemi sürdürür.

Maaş haczi borcu ortadan kaldırmaz; yapılan ödemeler dosya borcundan düşülür. Faiz, vekâlet ücreti ve takip giderleri nedeniyle yalnız ana paraya bakılarak bitiş tarihi hesaplanmamalıdır. Güncel dosya hesabı icra dairesinden veya UYAP Vatandaş Portal üzerinden kontrol edilmelidir.

Hukuki dayanaklar nelerdir?

İcra takibinin genel işleyişi ve haciz aşamaları hakkında daha geniş çerçeve için 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu rehberi incelenebilir.

Maaş haczi oranı ne kadardır?

İş Kanunu kapsamındaki bir işçinin aylık ücreti bakımından koruma, dörtte birin üzerindeki haczi engeller. Uygulamada yasal kesintiler sonrası ele geçen düzenli aylık ücret esas alınarak yüzde 25 kesinti yapılması yaygındır. Ancak İİK m.83’ün genel düzenlemesi, işçi dışındaki ücret ve maaşlar için borçlu ile ailesinin geçimi adına gerekli tutarın icra müdürünce değerlendirilmesini ve haczedilecek kısmın dörtte birden az olmamasını öngörür. Bu iki hüküm birlikte okunduğunda “her statüde oran kesinlikle ve yalnızca yüzde 25’tir” demek doğru değildir.

Asgari ücretle çalışmak tek başına maaş haczini engellemez. Bununla birlikte hatalı matrah, aynı anda birden fazla olağan dosya için kesinti veya ücret niteliğinde olmayan bir ödemenin yanlış sınıflandırılması hâlinde bordro ve haciz yazısı birlikte incelenmelidir.

Hangi ödemeden ne kadar kesilebilir?

Bordrodaki her kalem için otomatik olarak aynı oran uygulanmaz. Ödemenin adı değil, hukuki niteliği önemlidir.

Özellikle “tüm hak ve alacakların haczi” şeklindeki geniş ifadeli müzekkerelerde, bordrodaki kalemlerin ayrı ayrı sınıflandırılması önemlidir. Çalışanın ücret dışı alacaklarının tamamının kesilebileceği veya hiçbir yan ödemenin haczedilemeyeceği yönündeki iki uç yaklaşım da hatalı sonuç doğurabilir.

Birden fazla maaş haczi varsa sıra nasıl işler?

İİK m.83 uyarınca birden fazla maaş haczi sıraya konur. Sırada öndeki olağan haczin kesintisi bitmeden sonraki dosya için kesintiye başlanmaz. İşveren, sonradan gelen müzekkereyi yok saymamalı; dosyaya mevcut sırayı bildirmeli ve yeni haczi sıraya kaydetmelidir.

Örneğin A dosyası işverene 3 Mart’ta, B dosyası 18 Mart’ta tebliğ edilmişse kural olarak önce A dosyasına kesinti yapılır. A dosyasının borcu kapandığında B dosyası için kesinti başlar. Sıra hesabında yalnız dosyanın açılış tarihi değil, işverene ulaşan haciz yazıları ve dosya kayıtları incelenmelidir.

Nafaka alacağı sıraya girer mi?

İşlemekte olan aylık nafaka, geçimi sağlama amacı nedeniyle olağan icra alacaklarından farklıdır. Güncel nafaka kesintisi, önceden bulunan maaş hacziyle birlikte ve öncelikli olarak uygulanabilir. Buna karşılık geçmişte ödenmemiş, birikmiş nafaka alacağı kural olarak adi alacak niteliğinde sıra düzenine tabi olabilir. Haciz müzekkeresinde cari nafaka ile birikmiş tutarın birbirinden ayrılması bu nedenle önem taşır.

İşverenin sorumluluğu nedir?

İşveren, maaş haczi yazısının pasif muhatabı değildir. İİK m.355 gereğince haczin uygulandığını ve ücret miktarını en geç bir hafta içinde bildirmek; sıraya göre kesinti yaparak parayı icra dairesine göndermek zorundadır. Ücrette değişiklik, işyeri veya ödeme birimi değişikliği ya da işten ayrılma gibi gelişmeler de icra dairesine bildirilmelidir.

İİK m.356, işverenin kesmediği veya göndermediği tutarın ayrıca mahkeme kararına gerek olmaksızın işverenden tahsil edilebilmesine imkân verir. Bu nedenle insan kaynakları ve bordro biriminin şu kayıtları düzenli tutması gerekir:

• Haciz yazısının tebliğ tarihi ve dosya numarası,
• İcra dairesine gönderilen cevap ve teslim kaydı,
• Çalışanın net ücret bordroları,
• Önceki hacizlerin tebliğ ve kapanış tarihleri,
• Her ay kesilen tutar ile ödeme dekontları,
• İşten ayrılma ve son hakediş bildirimleri.

İşverenin kesinti yapması, işçiye disiplin cezası verilmesi veya iş sözleşmesinin sırf borcu bulunduğu için sona erdirilmesi anlamına gelmez. Fesih değerlendirmesi kendi iş hukuku koşullarına tabidir.

İşten ayrılınca maaş haczi ne olur?

Çalışan işten ayrıldığında işveren düzenli maaş kesintisine devam edemez; ancak ayrılışı ve doğmuş son alacakları icra dairesine bildirmelidir. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya kullanılmayan izin ücreti doğmuşsa haciz yazısının bu alacakları kapsayıp kapsamadığı ayrıca incelenir.

Borçlu başka bir işyerinde çalışmaya başladığında eski işverendeki maaş haczi kendiliğinden yeni işverene taşınmaz. İcra dosyasından yeni işverene ayrıca haciz yazısı gönderilmesi gerekir. Borcun ve takibin kendisi ise iş değişikliğiyle sona ermez.

Maaş haczi ile banka hesabı blokesi aynı mıdır?

Hayır. Maaş haczinde kesinti, ücret işçinin hesabına yatmadan önce işveren tarafından yapılır. Banka hesabı haczinde ise hesaptaki para üçüncü kişi olan banka nezdinde haczedilir. Bir hesabın “maaş hesabı” olarak açılmış olması, hesaptaki her paranın her durumda otomatik olarak korunacağı anlamına gelmediği gibi ücretin işveren aşamasında zaten kesilmiş olması da sonradan uygulanan blokeyi kendiliğinden hukuka uygun hâle getirmez.

Hesabın tamamına bloke konulduğunda banka hareketleri, maaş bordroları, işveren ödeme açıklamaları ve varsa işveren kesinti belgeleri sunularak paranın kaynağı ortaya konulmalıdır. İcra dosyası kaynaklı bloke ile bankanın kendi kredi alacağı için sözleşmeye dayanarak yaptığı takas veya mahsup işlemi de birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıntılı açıklama için banka hesabına bloke konulması ve kaldırılması rehberine bakılabilir.

Emekli maaşına haciz konulabilir mi?

5510 sayılı Kanun’un 93. maddesi uyarınca SGK gelir, aylık ve ödenekleri; 5510 sayılı Kanun’un 88. maddesine göre takip ve tahsil edilen Kurum alacakları ile nafaka borçları dışında haczedilemez. Haciz talebi, borçlunun muvafakati yoksa icra müdürü tarafından reddedilmelidir.

Emekli aylığına icra haczi ile bankanın kredi sözleşmesindeki takas-mahsup yetkisine dayanarak yaptığı kesinti aynı hukuki kurum değildir. Banka işlemlerinde sözleşme, açık rıza, kredinin kullandırılma koşulları ve güncel içtihat birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle “emekli aylığı hiçbir şekilde kesilemez” veya “kredi borcunda tamamı alınabilir” şeklindeki mutlak ifadeler güvenli değildir.

Maaş haczine nasıl itiraz edilir?

Maaş haczi çoğu zaman takibin kesinleşmesinden sonra uygulanan bir icra işlemidir. Borcun esasına yönelik ödeme emrine itiraz süresi ile haciz işlemini şikâyet süresi birbirinden farklıdır. Ödeme emrine ilişkin açıklamalar ödeme emrine itiraz süresi ve usulü yazısında yer almaktadır.

İcra müdürlüğünün kanuna aykırı veya somut olaya uygun olmayan işlemi, İİK m.16 uyarınca işlemin öğrenilmesinden itibaren genel olarak yedi gün içinde icra hukuk mahkemesine şikâyet edilebilir. Bir hakkın yerine getirilmemesi veya işlemin sebepsiz sürüncemede bırakılması hâlinde ise her zaman şikâyet imkânı düzenlenmiştir. Kamu düzenine ilişkin bazı haczedilmezlik iddialarında süre değerlendirmesi farklılaşabildiğinden, “nasıl olsa süresizdir” düşüncesiyle beklenmemelidir.

Başvurunun doğru mercie ve doğru taleple yapılması gerekir. Sorun işverenin bordro hesabından kaynaklanıyorsa önce işverene ve icra dairesine belgeli düzeltme talebi verilmesi pratik olabilir. Sorun icra müdürlüğü kararındaysa görevli merci icra hukuk mahkemesidir. Bankanın kendi alacağı için yaptığı sözleşmesel kesintilerde ise tüketici hukuku veya genel mahkemeler yönünden ayrı bir görev değerlendirmesi gerekebilir.

İtiraz veya şikâyette hangi belgeler kullanılabilir?

• İcra dosyası numarası ve maaş haczi müzekkeresi,
• Tebligat evrakı ve öğrenme tarihini gösteren kayıtlar,
• Son aylara ait ayrıntılı ücret bordroları,
• İşverenin icra dairesine gönderdiği cevap,
• Kesinti listesi ve icra dosyasına ödeme dekontları,
• Banka hesap dökümü ve maaş ödeme açıklamaları,
• Varsa nafaka ilamı, önceki haciz yazıları ve sıra bilgisi,
• Emekli aylığının kaynağını gösteren SGK belgeleri.

Fazla veya yanlış kesinti yapılırsa ne yapılmalı?

Önce hatanın kaynağı belirlenmelidir. Bordroda aynı ay iki olağan dosya için kesinti yapılmış olabilir; kapanan dosyaya ödeme devam etmiş olabilir; cari nafaka ile birikmiş nafaka karıştırılmış olabilir veya ücret dışı bir ödeme yanlış sınıflandırılmış olabilir.

1. Bordro, banka dekontu ve UYAP dosya hesabı karşılaştırılmalıdır.
2. İşverenden haciz sırasını ve icra dairesine gönderilen cevap örneğini yazılı olarak istemek gerekir.
3. İcra dairesine düzeltme ve gerektiğinde iade talebi sunulmalıdır.
4. Talebin reddi veya kanuna aykırı işlem hâlinde yedi günlük şikâyet süresi gözetilerek icra hukuk mahkemesine başvuru değerlendirilmelidir.

Çalışan ve işveren için kontrol listesi

Maaş haczinde yanlış oran, hatalı sıra veya çifte kesinti, her ay tekrarlanan bir kayba dönüşebilir. Haciz yazısı, bordro ve icra dosyasının birlikte incelenmesi; hem çalışan hem işveren bakımından gereksiz uyuşmazlığı azaltır. Somut dosyanızın değerlendirilmesi için İstanbul icra avukatı sayfasındaki iletişim kanallarından hukuki destek talep edebilirsiniz.

Resmî kaynaklar ve güncellik

• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu: m.16, m.83, m.83/a, m.355 ve m.356.
• 4857 sayılı İş Kanunu: m.35.
• 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu: m.93.

Güncelleme tarihi: 11 Ekim 2026. Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacı taşır; hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir. Süreler ve başvuru yolu somut dosyaya göre değişebilir. Hak kaybı yaşamamak için dosyanıza özgü profesyonel hukuki destek almanız önerilir.