Temyiz Nedir? Temyiz Süresi ve Yargıtay İncelemesi

Temyiz, kanunun bu yolu açık tuttuğu bir mahkeme kararının hukuka uygunluğunun Yargıtay tarafından denetlenmesini sağlayan olağan kanun yoludur. İstinafta maddi olay ve deliller de belirli ölçüde yeniden değerlendirilebilirken temyizin ağırlık noktası, hukuk kuralının doğru uygulanıp uygulanmadığı ve yargılamanın usule uygun yürütülüp yürütülmediğidir. Bu nedenle temyiz, davanın baştan görüldüğü üçüncü bir yargılama değildir.

Bir kararın üzerinde “temyiz yolu açıktır” yazması önemli olmakla birlikte tek başına yeterli değildir. Kararın türü, uyuşmazlığın değeri, bölge adliye mahkemesinin ne yönde karar verdiği, özel kanun hükümleri, tebliğ tarihi ve geçiş düzenlemeleri birlikte incelenmelidir. Hukuk ve ceza dosyalarında genel süre iki hafta olsa da temyize açıklık kuralları aynı değildir.

Temyizin hukuki dayanağı nedir?

Hukuk davalarında temyiz, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 361 ve devamı maddelerinde; ceza davalarında ise 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286 ve devamı maddelerinde düzenlenir. Hukuk dosyalarında bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin temyize açık nihai kararları ile hakem kararlarının iptali talepleri üzerine verilen kararlar; ceza dosyalarında ise CMK’nın temyize kapatmadığı bölge adliye mahkemesi ceza dairesi hükümleri Yargıtay denetimine taşınabilir.

Temyize gelmeden önceki aşamayı ve maddi olay incelemesinin kapsamını anlamak için istinafın süresi, sınırı ve sonuçları rehberi incelenebilir. Temyiz ile istinaf aynı kanun yolu olmadığı gibi, aynı dilekçe mantığıyla da yürütülmemelidir.

İstinaf ile temyiz arasındaki farklar

Temyiz süresi kaç gündür?

Hukuk davalarında HMK 361 uyarınca temyiz süresi, bölge adliye mahkemesi kararının usulüne uygun tebliğinden itibaren iki haftadır. Ceza davalarında CMK 291’in güncel metni de temyiz isteminin, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğ edildiği tarihten itibaren iki hafta içinde yapılmasını öngörür. Ceza yargılamasında 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar bakımından eski kaynaklarda görülen “tefhimden itibaren on beş gün” bilgisi güncel genel kural değildir.

Süre hesabında tebliğ günü sayılmaz. Hafta olarak belirlenen süre, başladığı güne son hafta içinde karşılık gelen günün çalışma saati sonunda biter; son gün resmî tatile rastlarsa süre tatili izleyen ilk iş gününe uzar. Elektronik tebligatta belgenin elektronik adrese ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılması kuralı ayrıca dikkate alınmalıdır. Tebligatın usulsüz olduğu iddiası varsa UETS kaydı, tebligat mazbatası ve öğrenme tarihi birlikte değerlendirilmelidir.

Gerekçeli kararın yazılması, tebliği ve kesinleşme şerhi arasındaki ilişki için gerekçeli karar ve kesinleşme süresi içeriğinden yararlanılabilir.

Hukuk davalarında hangi kararlar temyiz edilebilir?

Genel kural, bölge adliye mahkemesi hukuk dairelerinin temyize açık nihai kararlarının Yargıtayda incelenebilmesidir. Ancak HMK 362, temyiz edilemeyen kararları ayrıca sayar. Parasal kesinlik sınırı, sulh hukuk mahkemesinin görevine giren bazı uyuşmazlıklar, çekişmesiz yargı işleri, görev ve yetki hakkında verilen bazı kararlar, geçici hukuki korumalar ve kanunda belirtilen diğer karar türleri bu kapsamda olabilir.

2026 yılı için HMK 362/1 kapsamındaki genel temyiz kesinlik sınırı Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün tablosunda 682.000 TL olarak gösterilmiştir. Bununla birlikte bu rakam, “değeri 682.000 TL’nin altında olan hiçbir dosya temyiz edilemez” şeklinde mekanik biçimde uygulanamaz. İstinaf eden tarafın aleyhine kalan bölüm, taleplerin birleştirilip birleştirilmediği, kararın para ile ölçülebilir olup olmadığı, davanın açıldığı tarih ve geçiş hükümleri ayrıca ele alınır.

31 Temmuz 2026 tarihinden sonraki önemli değişiklik

7589 sayılı Kanunla HMK 362’ye eklenen üçüncü fıkra, bölge adliye mahkemesinin istinaf başvurusunu kısmen veya tamamen kabul ederek yeniden esas hakkında karar verdiği bazı dosyalarda temyiz imkânını genişletmiştir. Buna göre kabul veya reddedilen kısmın değeri 2026 yılı için HMK 341/2’deki 50.000 TL istinaf sınırını aşıyorsa, karar genel 682.000 TL sınırının altında kalsa bile temyize açık olabilir.

Bu yeni kuralın da iki önemli sınırlaması vardır: Bölge adliye mahkemesinin yeni kararı ile ilk derece kararı arasındaki fark 50.000 TL’yi geçmiyorsa veya değişiklik yalnız yargılama gideri ya da vekâlet ücretine ilişkinse, genel temyiz sınırının altındaki karar temyiz edilemez. Bu nedenle yalnız dava değerine değil, ilk derece hükmü ile bölge adliye mahkemesinin kurduğu yeni hüküm arasındaki farka da bakılmalıdır.

Örnek: İlk derece mahkemesinin 150.000 TL’ye hükmettiği bir davada bölge adliye mahkemesi istinafı kabul edip 270.000 TL üzerinden yeniden hüküm kurmuşsa, dosya 682.000 TL’nin altında olmakla birlikte hüküm farkı 50.000 TL’yi geçtiğinden HMK 362/3 kapsamında temyiz yolu gündeme gelebilir. Buna karşılık değişiklik 30.000 TL ile sınırlıysa aynı sonuca doğrudan varılamaz. Gerçek dosyada talep kalemleri, hangi tarafın başvurduğu ve kararın tüm bentleri ayrıca incelenmelidir.

Parasal sınırın hangi yıl tutarı üzerinden uygulanacağı da dosyanın tarihine bağlıdır. HMK ek madde 1 ve geçiş hükümleri nedeniyle 2026 tutarı her derdest dosyaya otomatik uygulanmaz. Bu ayrımların dayandığı temel usul hükümleri için sitedeki 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu rehberi ile güncel kanun metni birlikte okunmalıdır.

Ceza davalarında hangi kararlar temyiz edilebilir?

CMK 286’ya göre bölge adliye mahkemesi ceza dairelerinin bozma dışında kalan hükümleri kural olarak temyiz edilebilir; ancak aynı maddede kapsamlı istisnalar bulunur. İlk derece mahkemesinin verdiği beş yıl veya daha az hapis cezasına ya da adli para cezasına karşı istinaf başvurusunun esastan reddedilmesi, beş yıl veya daha az hapis cezasını artırmayan bazı bölge adliye mahkemesi kararları ve kanunda sayılan diğer kararlar temyize kapalı olabilir.

Bununla birlikte suçun niteliği, bölge adliye mahkemesinin ilk defa mahkûmiyet kurup kurmadığı, cezanın artırılıp artırılmadığı ve CMK 286’daki istisnanın istisnaları sonucu değiştirebilir. Sadece ceza miktarına bakarak kesinlik sonucuna varmak güvenli değildir. Ceza dosyasına özgü dilekçe yapısı ve gerekçelendirme örneği için ayrı arama niyetine sahip ceza temyiz dilekçesi örneği sayfasına başvurulabilir.

Temyiz başvurusu nereye ve nasıl yapılır?

Temyiz dilekçesi doğrudan Yargıtay kalemine verilmez. Hukuk dosyasında Yargıtaya gönderilmek üzere temyiz edilen kararı veren bölge adliye mahkemesi hukuk dairesine; ceza dosyasında da hükmü veren bölge adliye mahkemesi ceza dairesine sunulur. Kanunun izin verdiği hâllerde başvuru UYAP üzerinden elektronik olarak yapılabilir. Tutuklu sanığın ceza infaz kurumu aracılığıyla başvurusuna ilişkin CMK 263 hükümleri saklıdır.

1. Karar ve tebliğ belgesi karşılaştırılır: Gerekçeli kararın tamamı, UETS kaydı veya tebligat mazbatası ve kanun yolu bildirimi birlikte incelenir.
2. Temyize açıklık belirlenir: Kararın türü, parasal sınır, ceza miktarı, BAM’ın karar şekli ve özel kanun hükümleri kontrol edilir.
3. Süre hesaplanır: Genel iki haftalık sürenin başlangıcı ve son günü dosya kaydına göre belirlenir.
4. Hukuka aykırılıklar somutlaştırılır: Hangi hukuk kuralının nasıl yanlış uygulandığı ve hatanın hükmü neden etkilediği açıklanır.
5. Başvuru doğru dosyaya sunulur: Esas ve karar numarası, başvuranın sıfatı ve temyiz edilen hüküm bentleri açıkça yazılır.
6. Harç ve giderler tamamlanır: Hukuk dosyasında başvuru harcı ile tebligat ve posta giderleri güncel tarife ve mahkeme hesabına göre yatırılır; adli yardım kararı varsa kapsamı kontrol edilir.
7. Gönderim izlenir: Karşı tarafa tebliğ, cevap, dosyanın Yargıtaya gönderilmesi ve Yargıtay esas numarası UYAP üzerinden takip edilir.

Temyiz dilekçesinde neler bulunmalıdır?

Hukuk yargılamasında Yargıtay, tarafların ileri sürdüğü temyiz sebepleriyle bağlı değildir ve kanunun açık hükmüne aykırı gördüğü diğer hususları da inceleyebilir. Bu yetki, temyiz dilekçesinin soyut bırakılabileceği anlamına gelmez. Ceza yargılamasında ise CMK 294 gereğince hükmün neden bozulmasının istendiği gösterilmeli ve temyiz sebebi hukuki yöne ilişkin olmalıdır. “Karar hukuka aykırıdır” şeklindeki tek cümle, etkili bir temyiz incelemesi için yeterli bir çalışma yöntemi değildir.

Temyizde hangi hata ve belgeler önem taşır?

Yargıtay kural olarak tanık dinleyip yeni bilirkişi incelemesi yaptıran bir vakıa mahkemesi değildir. Buna rağmen dosyadaki delillerin değerlendirilme yöntemi, ispat yükünün yanlış tarafa yüklenmesi, hukuka aykırı delile dayanılması, usulüne uygun sunulan delilin gerekçesiz reddedilmesi veya kararın denetime elverişli olmaması hukuki hata olarak temyiz konusu yapılabilir.

Temyiz hazırlığında özellikle şu belgeler birlikte okunmalıdır:

• İlk derece ve bölge adliye mahkemesi gerekçeli kararları,
• Duruşma ve keşif tutanakları,
• Taraf dilekçeleri ile talep ve savunma sınırları,
• Bilirkişi raporları ve bunlara yapılan itirazlar,
• Delil sunma, toplama veya reddetme kararları,
• İstinaf dilekçesi ve karşı tarafın cevabı,
• Tebligat evrakı ile UETS kayıtları,
• Hükmedilen miktar, yargılama gideri ve vekâlet ücreti hesabı.

Örneğin bilirkişi raporundaki hesap yönteminin yanlış olduğu ileri sürülecekse yalnız “rapor hatalıdır” denilmemeli; hangi hukuki ölçütün, hangi veri setine nasıl uygulanması gerektiği ve yanlışlığın hükmedilen tutarı nasıl etkilediği açıklanmalıdır.

Yargıtay incelemesi nasıl ilerler?

Dosya Yargıtaya ulaştığında önce kayıt ve ön inceleme işlemleri yapılır. Hukuk dosyası ilgili hukuk dairesinde esas numarası alır ve tetkik hâkimine gönderilir. Ceza dosyası ise kural olarak önce Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında kayda alınır; hazırlanan tebliğnameyle ilgili ceza dairesine gönderilir. Tebliğname nihai karar değildir, Başsavcılığın hukuki görüşüdür.

İlgili daire; başvurunun süresinde olup olmadığını, kararın temyize açık bulunup bulunmadığını ve başvuru hakkını öncelikle değerlendirir. Kabul şartları mevcutsa esas incelemesine geçilir. Hukuk dosyalarında inceleme kural olarak dosya üzerinden yapılır. HMK 369/2’de sayılan dava türleri ile parasal eşiğin aşılması ve usulüne uygun duruşma talebi gibi şartlar oluştuğunda duruşma yapılabilir; 2026 yılı için tabloda gösterilen duruşma sınırı 1.023.000 TL’dir. Bu tutarın aşılması tek başına duruşma yapılacağını garanti etmez.

Yargıtay Başkanlığının açıkladığı iş akışına göre dosya; kayıt, ön inceleme, tevzi, tetkik hâkimi incelemesi, heyet müzakeresi, karar ve ilam yazımı aşamalarından geçer. Ceza dosyalarında Başsavcılık tebliğnamesi süreci de bulunur. Dosyanın “incelemede” görünmesi, kararın belirli bir tarihte çıkacağı anlamına gelmez.

Yargıtay temyiz incelemesinde hangi kararları verebilir?

Başvurunun usulden reddi

Başvuru süresinden sonra yapılmışsa, karar temyize kapalıysa, başvuranın temyiz hakkı yoksa veya kanunun aradığı temel şartlar gerçekleşmemişse temyiz istemi reddedilebilir. Ceza dosyasında hükmü veren mahkemenin ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtaydan inceleme istenebilir.

Onama veya esastan ret

Hukuk dosyasında kararın usul ve kanuna uygun bulunması hâlinde onama kararı verilebilir. Ceza dosyasında CMK 302 uyarınca bölge adliye mahkemesi hükmü hukuka uygun bulunursa temyiz isteminin esastan reddine karar verilir. Uygulamada bu sonuç hükmün onanması olarak da ifade edilir.

Düzelterek onama

Hata yeniden yargılama yapılmasını gerektirmiyorsa ve kanuni şartlar oluşmuşsa kararın düzeltilerek onanması mümkündür. Basit hesap veya ifade hataları, yeniden araştırma gerektirmeyen bazı hukuki yanlışlıklar bu kapsamda değerlendirilebilir; Yargıtay maddi vakıayı yeniden kurarak serbestçe hüküm oluşturmaz.

Bozma

Hukuk kuralının yanlış uygulanması, dava şartlarına aykırılık, tarafların iddia ve savunmalarını ispat için dayandıkları delillerin kanuni sebep olmaksızın kabul edilmemesi ya da karara etki eden yargılama hatası bozma nedeni olabilir. Ceza dosyasında Yargıtay, başvuruda gösterilen ve hükmü etkileyecek hukuka aykırılıklar nedeniyle hükmü bozar; CMK 289’daki kesin hukuka aykırılık hâlleri ayrıca önem taşır.

Bozma kararından sonra ne olur?

Bozma üzerine dosya, kararın niteliğine göre ilgili bölge adliye mahkemesine veya ilk derece mahkemesine döner. Mahkeme bozma gerekçesi çerçevesinde yeniden inceleme yapar. Kanunun izin verdiği hâllerde bozma kararına uyulması ya da direnilmesi gündeme gelebilir; direnme incelemesi hukuk dosyalarında Yargıtay Hukuk Genel Kuruluna, ceza dosyalarında Yargıtay Ceza Genel Kuruluna uzanabilir. Her bozma kararı davanın bütünüyle sıfırdan başlayacağı veya başvuran lehine kesin sonuç doğduğu anlamına gelmez.

Temyiz başvurusu kararın icrasını durdurur mu?

Hukuk davalarında temyiz başvurusu kural olarak kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Kesinleşmeden icra edilebilen bir para alacağı ilamına dayanılarak takip başlatılabilir. Borçlu, şartları varsa İcra ve İflâs Kanunu’nun 36. maddesi kapsamında teminat göstererek icranın geri bırakılmasını talep edebilir. Kişiler hukuku, aile hukuku ve taşınmazın aynına ilişkin bazı hükümler gibi kesinleşmeden icra edilemeyen kararlar bu kuralın dışındadır.

Ceza yargılamasında süresinde yapılan temyiz başvurusu hükmün kesinleşmesini engeller. Ancak başvuru, tutukluluğu veya adli kontrolü kendiliğinden sona erdirmez; koruma tedbirleri kendi kanuni şartları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Temyiz ne kadar sürer?

Kanunda bütün dosyalar için geçerli sabit bir sonuçlanma süresi yoktur. Görevli dairenin iş yükü, dosyanın kapsamı, tebligat eksikleri, öncelik durumu, duruşma gerekip gerekmediği, ceza dosyasında tebliğname süreci ve bağlantılı dosyalar süreyi etkiler. Yargıtay esas numarası oluştuktan sonra dosya durumu UYAP ve Yargıtay dosya sorgu hizmetinden izlenebilir; görünen aşama tahmini karar tarihi vermez.

Uygulamada sık yapılan hatalar

• İstinaf ile temyizi aynı kanun yolu sanmak,
• Ceza dosyasında güncel iki haftalık süre yerine eski on beş günlük bilgiyi kullanmak,
• Kararın temyize açık olup olmadığını yalnız kararın sonundaki bildirimden hareketle belirlemek,
• 2026’daki 682.000 TL sınırını HMK 362/3 değişikliğini incelemeden uygulamak,
• Tebliğ günü ile karar tarihini karıştırmak,
• Hukuki hata ile maddi olay itirazını birbirinden ayırmamak,
• Hangi hüküm bendinin neden bozulmasının istendiğini açıklamamak,
• Harç ve giderleri veya UYAP gönderim kaydını süresinde tamamlamamak,
• Temyizin hukuk kararının icrasını her durumda durduracağını varsaymak.

Sonuç

Temyiz, istinaf kararının yalnızca bir kez daha okunması değil, kanunun izin verdiği sınırlar içinde Yargıtay tarafından yapılan hukukilik denetimidir. Hukuk ve ceza dosyalarında genel sürenin iki hafta olması, iki alandaki temyize açıklık şartlarının da aynı olduğu anlamına gelmez. Özellikle hukuk davalarında 2026 için 682.000 TL genel sınırı ile 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe giren HMK 362/3 düzenlemesindeki 50.000 TL eşiği birlikte değerlendirilmelidir. Ceza dosyalarında ise CMK 286’daki karar türleri ve istisnalar belirleyicidir.

Genel hukuki bilgilendirme: Bu içerik 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlükte bulunan genel düzenlemeler esas alınarak hazırlanmıştır; hukuki görüş veya sonuç garantisi değildir. Kanun yolu, süre, parasal sınır ve geçiş hükümleri dosyanın tarihine ve karar türüne göre değişebilir. Somut işlem yapmadan önce gerekçeli karar ile tebligat kaydının bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.