Etkin Pişmanlık Nedir? Ceza İndirimi Şartları

Etkin pişmanlık, tamamlanmış bir suçtan sonra failin kanunda belirtilen biçimde zararı gidermesi, suçun sonuçlarını azaltması veya yetkili makamlara etkili yardımda bulunması karşılığında cezanın indirilmesini ya da bazı özel düzenlemelerde ceza verilmemesini sağlayabilen bir ceza hukuku kurumudur. Ancak failin sonradan üzülmesi, suçu kabul etmesi veya özür dilemesi tek başına etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için yeterli değildir.

Türk Ceza Kanunu'nda bütün suçlara uygulanabilen tek bir genel etkin pişmanlık hükmü yoktur. Hangi davranışın hangi aşamaya kadar gerçekleştirilmesi gerektiği ve sonucun ne olacağı, ilgili suç için kanunda açıkça düzenlenen özel hükme göre belirlenir. Bu nedenle özellikle malvarlığı suçlarındaki TCK 168 ile zimmette TCK 248, uyuşturucu suçlarında TCK 192 ve örgüt suçlarında TCK 221 gibi hükümler birbirine karıştırılmamalıdır.

Etkin Pişmanlığın Hukuki Dayanağı

Etkin pişmanlık hükümleri 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun farklı bölümlerinde, suçun koruduğu hukuki değere ve suç sonrasında giderilebilecek sonuca göre ayrı ayrı düzenlenmiştir. Malvarlığına karşı bazı suçlarda merkezde mağdurun zararının aynen geri verme veya tazmin yoluyla giderilmesi bulunur. Zimmet, uyuşturucu madde suçları, suç örgütü, iftira ve yalan tanıklık gibi başka suçlarda ise iade, gerçeğin ortaya çıkarılması, suç ortaklarının bildirilmesi veya hukuka aykırı sonucun ortadan kaldırılması gibi farklı davranışlar aranabilir.

Etkin pişmanlığın uygulanabilmesi için öncelikle isnat edilen fiilin hangi suç tipini oluşturduğu, suçun tamamlanıp tamamlanmadığı, özel hükmün kimleri kapsadığı ve failin davranışının kanuni zaman dilimi içinde gerçekleşip gerçekleşmediği belirlenir. Suç vasfının yargılama sırasında değişmesi, uygulanabilecek hükmü ve indirim oranını da değiştirebilir.

Etkin Pişmanlık Şartları Nelerdir?

Özel suç hükmü saklı kalmak üzere etkin pişmanlık değerlendirmesinde şu başlıklar incelenir:

1. Kanuni dayanak bulunmalıdır: İsnat edilen suç için etkin pişmanlığı düzenleyen açık bir hüküm bulunmalıdır.
2. Suç tamamlanmış olmalıdır: Etkin pişmanlık kural olarak suç tamamlandıktan sonraki davranışı konu alır. Tamamlanmadan önce vazgeçme hâlinde gönüllü vazgeçme hükümleri gündeme gelebilir.
3. Davranış gönüllü olmalıdır: Fail, kanunun aradığı iade, tazmin, bilgi verme veya sonucu giderme davranışını kendi iradesiyle gerçekleştirmelidir.
4. Davranış sonuç doğurmalıdır: Salt niyet açıklaması yeterli değildir. Malvarlığı suçlarında zarar giderilmeli; iş birliği hükümlerinde verilen bilgi kanunun aradığı yararlı sonuca ulaşmalıdır.
5. Zaman şartına uyulmalıdır: Soruşturma başlamadan önce, kovuşturma başlamadan önce veya hüküm verilmeden önce gibi aşamalar indirim oranını ve hukuki sonucu etkiler.
6. Fail yönünden kişisel şartlar oluşmalıdır: Birden fazla sanığın bulunduğu dosyada ödeme ortak sonucu giderebilse de her kişinin pişmanlık iradesi ve hükümden yararlanma koşulları ayrı değerlendirilebilir.

Kanun bazı hükümlerde açıkça “bizzat pişmanlık göstererek” ifadesini kullanır. Bu nedenle yalnızca haciz, arama veya el koyma sonucunda malın bulunması her durumda yeterli sayılmaz. Buna karşılık failin malın yerini göstermesi, teslimi sağlaması veya üçüncü kişi aracılığıyla yaptığı ödemenin kendisine ait pişmanlık iradesini yansıtması somut olayda dikkate alınabilir.

Etkin Pişmanlık ile Benzer Kurumlar Arasındaki Fark

TCK 168 Kapsamında Etkin Pişmanlık

TCK 168; hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas ve taksirli iflas suçları tamamlandıktan sonra zararın giderilmesine dayalı etkin pişmanlığı düzenler. Failin yanı sıra azmettiren veya yardım eden de bizzat pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme ya da tazmin yoluyla tamamen giderirse hükümden yararlanabilir.

“Kadar” ifadesi, mahkemenin kanuni üst sınıra kadar somut bir indirim oranı belirleyeceğini gösterir; en yüksek oranın otomatik uygulanacağı anlamına gelmez. Giderimin zamanı, kapsamı, failin katkısı ve pişmanlığın ortaya konuluş biçimi gerekçeli kararda değerlendirilmelidir.

Güveni kötüye kullanma suçunda giderimin ceza sorumluluğuna etkisi hakkında hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçu rehberindeki özel açıklamalar da incelenebilir.

Zararın Tamamen Giderilmesi Ne Anlama Gelir?

TCK 168 bakımından temel kural, suç nedeniyle doğan gerçek zararın aynen iade veya tazmin yoluyla tamamen giderilmesidir. Çalınan malın aynı hâliyle geri verilmesi aynen iade; malın geri verilememesi, değer kaybetmesi veya zarar görmesi hâlinde karşılığının ödenmesi ise tazmin niteliği taşıyabilir.

Zararın tam olup olmadığı belirlenirken somut olaya göre şunlar araştırılabilir:

• Suça konu malın olay tarihindeki ve iade tarihindeki durumu,
• Malın tamamının mı yoksa yalnızca bir bölümünün mü iade edildiği,
• Hasar, değer kaybı ve kullanılabilirlik durumu,
• Dolandırıcılık veya güveni kötüye kullanmada fiilen oluşan malvarlığı kaybı,
• Birden fazla mağdur varsa her mağdurun zararının karşılanıp karşılanmadığı,
• Daha önce el koyma, sigorta ödemesi veya üçüncü kişi ödemesiyle karşılanan bölüm,
• Ödemenin dosyadaki zarar hesabıyla ve mağdur beyanıyla uyumu.

Mağdurun talep ettiği her dolaylı kayıp veya tartışmalı kalem kendiliğinden ceza dosyasındaki zarar miktarı sayılmaz. Mahkeme, suçla uygun bağlantılı fiilî zararı delillerle belirlemelidir. Tarafların miktarda anlaşamaması hâlinde fatura, piyasa değeri, ödeme kayıtları ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi kullanılabilir.

Kısmi Ödeme veya İade Yeterli midir?

Zararın yalnızca bir bölümünün giderilmesi hâlinde TCK 168'in uygulanabilmesi için mağdurun rızası gerekir. Bu rıza, kısmi giderime rağmen sanığın etkin pişmanlık hükmünden yararlanmasını kabul etmeye yönelik açık ve tereddütsüz olmalıdır. Yalnızca parayı teslim almak veya bir haciz ödemesini kabul etmek her olayda bu özel rıza anlamına gelmeyebilir.

Mağdur kısmi giderime rıza göstermiyorsa eksik kalan tutarın tamamlanması gerekir. Birden fazla mağdur bulunan dosyada yalnızca bir mağdurun zararının karşılanması, diğer mağdurlar yönünden koşulu sağlamayabilir. Kısmi ödeme ve rıza, duruşma tutanağı, imzalı beyan veya doğrulanabilir başka bir belgeyle dosyaya yansıtılmalıdır.

Kovuşturma Ne Zaman Başlar?

Ceza muhakemesinde soruşturma, suç şüphesinin öğrenilmesinden iddianamenin kabulüne kadar; kovuşturma ise iddianamenin kabulünden hükmün kesinleşmesine kadar geçen evredir. TCK 168'deki daha yüksek indirim bakımından kritik sınır, iddianamenin düzenlendiği tarih değil mahkemece kabul edildiği tarihtir.

Kovuşturma başladıktan sonra da ilk derece mahkemesi hüküm vermeden önce tam giderim yapılması hâlinde kanundaki daha düşük oranlı indirim gündeme gelebilir. Ödemenin istinaf veya temyiz aşamasında ilk kez yapılması, “hüküm verilmeden önce” şartını kural olarak karşılamaz. Bozma sonrası yargılama gibi özel durumlarda suç tarihi, önceki hüküm ve usulî kazanılmış hak ayrıca incelenmelidir.

Karşılıksız Yararlanma Suçunda Özel Düzenleme

TCK 168/5, karşılıksız yararlanma suçunun bazı şekilleri için farklı bir sonuç öngörür. Fail, azmettiren veya yardım eden kişinin mağdurun, kamunun ya da özel hukuk tüzel kişisinin zararını soruşturma tamamlanmadan önce tamamen tazmin etmesi hâlinde kamu davası açılmaz. Zarar hüküm verilinceye kadar tamamen giderilirse cezada üçte birine kadar indirim yapılabilir.

Bu fıkra bakımından etkin pişmanlıktan birden fazla kez yararlanılmasına kanuni sınırlama getirilmiştir. Aynı kişinin önceki dosyaları ve kesinleşen kararları değerlendirilmeden otomatik sonuç çıkarılmamalıdır.

Zimmet Suçunda Etkin Pişmanlık

Zimmet suçundaki etkin pişmanlık TCK 168'e değil, TCK 248'deki özel hükme dayanır. Zimmete geçirilen malın aynen iade edilmesi veya uğranılan zararın tamamen tazmin edilmesi gerekir. Zamanlama, indirimin oranını doğrudan etkiler:

• Soruşturma başlamadan önce aynen iade veya tam tazmin hâlinde ceza üçte iki oranında indirilir.
• Kovuşturma başlamadan önce gönüllü iade veya tam tazmin hâlinde ceza yarı oranında indirilir.
• Hüküm verilmeden önce etkin pişmanlık gösterilmesi hâlinde ceza üçte bir oranında indirilir.

Zimmetin faili kamu görevlisidir ve suçun konusu görev nedeniyle zilyetliği devredilmiş veya koruma ve gözetimine bırakılmış maldır. İsnadın zimmet mi, güveni kötüye kullanma mı olduğu etkin pişmanlık hükmünü, oranı ve görevli mahkemeyi değiştirebilir. Ayrıntılı suç unsurları için zimmet suçu ve cezası içeriği incelenebilir.

Uyuşturucu Madde Suçlarında Etkin Pişmanlık

TCK 192'de uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile kullanmak amacıyla satın alma, kabul etme veya bulundurma suçlarına özgü hükümler vardır. Burada malvarlığı suçlarındaki gibi zarar ödemesinden çok, suçun ve diğer faillerin ortaya çıkarılmasına etkili yardım veya kişinin tedavi amacıyla yetkili makamlara başvurması önem taşır.

Resmî makamlar suçtan haberdar olmadan önce verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucu maddenin ele geçirilmesini sağlaması hâlinde kanundaki şartlarla cezasızlık gündeme gelebilir. Makamlar haberdar olduktan sonra suçun ortaya çıkmasına ve faillerin yakalanmasına hizmet eden gönüllü yardım ise cezada dörtte birden yarısına kadar indirim sağlayabilir. Kişisel kullanım yönünden, soruşturma başlamadan önce tedavi için resmî makamlara veya sağlık kuruluşuna başvuruya ilişkin özel hüküm ayrıca değerlendirilir.

Failin zaten bilinen kişileri tekrar etmesi veya doğrulanamayan soyut bilgi vermesi yeterli değildir. Bilginin gönüllü olması, zamanında verilmesi ve kanunda aranan somut yararı sağlaması soruşturma tutanakları üzerinden belirlenir.

Örgüt, İftira ve Diğer Suçlarda Özel Hükümler

Etkin pişmanlık yalnızca malvarlığı suçlarına özgü değildir. Ancak her düzenlemenin şartı ve sonucu farklıdır. Aşağıdaki tablo örnek niteliğindedir; uygulanacak maddenin suç tarihindeki güncel metni ayrıca kontrol edilmelidir.

Göçmen kaçakçılığı, organ veya doku ticareti, parada veya kıymetli damgada sahtecilik, imar kirliliği, çok eşlilik-hileli evlenme, banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması, suç delillerini yok etme ve muhafaza görevini kötüye kullanma gibi başka suçlarda da özel sonuç doğuran düzenlemeler bulunabilir. Ancak aynı “etkin pişmanlık” adı altında yer alsalar bile aranan davranış ve zaman farklıdır.

Birden Fazla Fail Varsa Ödeme Kime Yarâr?

TCK 168 fail, azmettiren ve yardım edenin etkin pişmanlıktan yararlanabilmesine imkân verir. Suçtan doğan zarar bölünebilir olsa da tam giderim bir kez gerçekleştiğinde mağdur aynı zarar için ikinci kez ödeme alamaz. Buna karşın indirim kişiseldir; her sanığın pişmanlık iradesi ve giderime yaklaşımı ayrı değerlendirilir.

Ödemenin yalnızca bir sanık veya onun yakını tarafından yapılması diğer sanıklar yönünden otomatik indirim oluşturmayabilir. Diğer sanığın ödeme öncesinde veya sonrasında giderimi benimsediğini, katkı sağladığını ya da en azından buna karşı olmadığını gösteren davranışları araştırılabilir. İştirak statüsünün fail, azmettiren veya yardım eden olarak belirlenmesi de temel ceza ile birlikte incelenir.

Üçüncü Kişinin Ödeme Yapması Mümkün müdür?

Zararın aile üyesi, işveren, sigorta şirketi veya başka bir üçüncü kişi tarafından karşılanması maddi giderimi sağlayabilir. Ancak kanunun failde aradığı kişisel pişmanlık ortadan kalkmaz. Ödemenin sanığın talimatı, bilgisi ve kabulüyle yapıldığı; sanığın giderimi sahiplendiği dosyaya yansıtılmalıdır.

Mağdurun malı kollukça yapılan aramada bulunmuşsa zarar fiilen azalmış olabilir. Fakat zorunlu el koyma tek başına gönüllü etkin pişmanlık sayılmayabilir. Sanığın malın bulunmasına ve eksik kısmın tamamlanmasına gönüllü katkısı ayrıca değerlendirilir.

Etkin Pişmanlık Cezayı Nasıl Etkiler?

Sonuç, ilgili hükme göre değişir. Bazı maddelerde cezada belirli oranda indirim yapılır; bazılarında ceza verilmez veya soruşturma aşamasında kamu davası açılmaz. Cezada indirim öngörülen hâllerde suç ve mahkûmiyet ortadan kalkmaz. Mahkeme önce temel cezayı, nitelikli hâlleri ve diğer kanuni artırımları belirler; ardından ilgili etkin pişmanlık hükmünü kanundaki sıraya göre uygular.

Etkin pişmanlık indirimi, hükmün açıklanmasının geri bırakılması, cezanın ertelenmesi, seçenek yaptırım veya infaz hesabıyla aynı kurum değildir. Sonuç cezanın miktarını etkilediği için bu kurumların kanuni eşikleri üzerinde dolaylı etkisi olabilir; her biri ayrıca değerlendirilir.

Etkin Pişmanlık Süreci Nasıl İlerler?

1. Suç vasfı belirlenir: İddia edilen fiil ve uygulanabilecek özel etkin pişmanlık maddesi tespit edilir.
2. Usul aşaması doğrulanır: Soruşturmanın başlangıcı, iddianamenin kabulü ve hüküm tarihi kontrol edilir.
3. Kanuni davranış belirlenir: Tam iade, tazmin, bilgi verme, teslim olma veya gerçeğe dönme koşullarından hangisinin arandığı saptanır.
4. Zarar veya sonuç somutlaştırılır: Zarar miktarı, iade edilecek mal ya da yetkili makama verilecek bilginin kapsamı belgelenir.
5. Davranış resmî kayda alınır: Ödeme, teslim, başvuru veya iş birliği savcılık ya da mahkeme dosyasına sunulur.
6. Mağdurun beyanı alınır: Tam giderim, kısmi giderime rıza ve kalan zarar iddiası açıkça sorulur.
7. Sonucun gerçekleştiği doğrulanır: İade, ödeme veya verilen bilginin kanunun aradığı sonucu sağlayıp sağlamadığı araştırılır.
8. Mahkeme gerekçeli karar verir: Uygulanan madde, aşama, oran ve kişisel değerlendirme hükümde gösterilir.

Şikâyet ve Uzlaştırma ile İlişkisi

Etkin pişmanlık hükmü bulunması, suçu kendiliğinden şikâyete bağlı veya uzlaştırmaya tabi hâle getirmez. Şikâyet ve uzlaştırma koşulları temel suçun kanuni düzenlemesine göre belirlenir. Aynı dosyada hem etkin pişmanlık hem uzlaştırma ihtimali bulunabilir; ancak bunların şartları ve sonuçları farklıdır.

Mağdurun zararının ödenmesi uzlaştırma edimi olarak kararlaştırılmışsa anlaşmanın yerine getirilmesi usul hukukuna özgü sonuç doğurabilir. Uzlaştırma gerçekleşmezse yapılan kısmi veya tam ödemenin etkin pişmanlık yönünden değerlendirilip değerlendirilemeyeceği suç tipi, zaman ve belgelenen irade üzerinden ayrıca incelenir.

Görevli ve Yetkili Merci

Etkin pişmanlık bağımsız bir suç veya dava değildir. Soruşturma aşamasında Cumhuriyet savcılığı, ödemenin, iadenin veya iş birliğinin dosyaya alınmasını ve gerekli araştırmanın yapılmasını sağlar. Kovuşturma aşamasında hükmün uygulanıp uygulanmayacağına davaya bakan ceza mahkemesi karar verir.

Görevli mahkeme, temel suçun niteliği ve kanuni cezasına göre asliye ceza, ağır ceza veya özel görevli mahkeme olabilir. Yetki de kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir. Etkin pişmanlık işleminin başka bir şehirde yapılması tek başına yetkili mahkemeyi değiştirmez.

Etkin Pişmanlık İçin Hangi Deliller Kullanılır?

• Banka dekontları ve açıklamalı ödeme kayıtları,
• Mal teslim, iade ve muhafaza tutanakları,
• Mağdurun zarar ve giderime ilişkin beyanı,
• Fatura, ekspertiz, piyasa değeri ve bilirkişi raporları,
• Savcılık veya mahkeme veznesine yatırılan paranın makbuzu,
• Failin ödeme talimatı ve üçüncü kişi ödemesini benimsediğini gösteren kayıtlar,
• Teslim olma, suç ortaklarını bildirme veya bilgi verme tutanakları,
• Verilen bilgi sonucunda yapılan yakalama, arama ve el koyma kayıtları,
• Tedavi amacıyla resmî başvuru ve sağlık kuruluşu kayıtları,
• Soruşturmanın başlangıç ve iddianamenin kabul tarihini gösteren UYAP kayıtları,
• Hukuka uygun biçimde elde edilmiş yazışmalar ve diğer belgeler.

Dekont açıklamasında dosya numarası, mağdur ve ödemenin amacı belirtilmelidir. Elden ödeme varsa imzalı teslim belgesi düzenlenmeli; belgeye tutar, tarih ve ödemenin hangi zarar için yapıldığı yazılmalıdır. Belirsiz veya başka bir borca ilişkin ödemenin etkin pişmanlık amacı taşıdığı sonradan tartışmalı hâle gelebilir.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• Etkin pişmanlığın bütün suçlarda uygulanabileceğini düşünmek,
• Suç tamamlanmadan önceki davranışta gönüllü vazgeçme ayrımını yapmamak,
• Özür veya ikrarı tek başına yeterli kabul etmek,
• TCK 168 ile suça özgü diğer hükümleri ve oranları karıştırmak,
• İddianamenin düzenlenme tarihiyle kabul tarihini aynı saymak,
• Zarar miktarını belge ve mağdur beyanıyla netleştirmemek,
• Değer kaybı bulunan malın iadesini otomatik tam giderim kabul etmek,
• Kısmi giderimde mağdurun açık rızasını almamak,
• Birden fazla mağdurdan yalnızca birinin zararını gidermek,
• Zorla ele geçirilen malı gönüllü iade gibi değerlendirmek,
• Üçüncü kişinin ödemesinde sanığın pişmanlık iradesini dosyaya yansıtmamak,
• Mağdur ödemeyi reddettiğinde resmî tevdi yöntemini zamanında talep etmemek,
• Bilgi verme hükümlerinde bilginin somut sonuç doğurup doğurmadığını araştırmamak,
• İndirim oranının her dosyada üst sınırdan uygulanacağını varsaymak,
• Etkin pişmanlığı beraat, uzlaştırma veya şikâyetten vazgeçmeyle aynı sonuçta görmek.

Sık Sorulan Sorular

Etkin pişmanlık nedir?

Etkin pişmanlık, suç tamamlandıktan sonra failin kanunda gösterilen iade, tazmin, bilgi verme veya sonucu giderme davranışını gerçekleştirmesi üzerine cezanın indirilmesini ya da özel hükme göre ceza verilmemesini sağlayabilen kurumdur.

Etkin pişmanlık her suçta uygulanır mı?

Hayır. Yalnızca kanunda ilgili suç için açık etkin pişmanlık hükmü varsa uygulanır. Sonradan ödeme veya özür, özel hüküm bulunmayan bir suçta kendiliğinden etkin pişmanlık indirimi doğurmaz.

TCK 168 hangi suçlarda uygulanır?

TCK 168; hırsızlık, mala zarar verme, güveni kötüye kullanma, dolandırıcılık, hileli iflas ve taksirli iflas suçlarında zararın giderilmesine dayalı etkin pişmanlığı düzenler. Yağma ve karşılıksız yararlanma için aynı maddede farklı sonuçlar vardır.

TCK 168'e göre indirim oranı nedir?

Maddede sayılan temel suçlarda kovuşturma başlamadan önce tam giderimde ceza üçte ikisine kadar, kovuşturma başladıktan sonra hükümden önce tam giderimde yarısına kadar indirilebilir. Yağmada sırasıyla yarısına ve üçte birine kadar indirim öngörülür.

Kısmi ödeme etkin pişmanlık için yeterli midir?

TCK 168 kapsamında kısmi iade veya tazmin hâlinde mağdurun etkin pişmanlık uygulanmasına açık rızası gerekir. Rıza yoksa zararın tamamının giderilmesi aranır.

Mağdur parayı kabul etmezse ne yapılabilir?

Ödeme iradesi ve tutarı savcılık veya mahkemeye bildirilebilir; belirlenecek tutarın resmî vezneye ya da gösterilecek hesaba yatırılması talep edilebilir. Girişimin hükümden önce ve doğrulanabilir biçimde belgelenmesi önemlidir.

Zararı sanık yerine ailesi ödeyebilir mi?

Üçüncü kişinin ödemesi maddi zararı giderebilir; ancak sanığın kişisel pişmanlık iradesi de aranır. Ödemenin sanığın bilgisi, talimatı veya kabulüyle yapıldığı dosyada gösterilmelidir.

Malın polis tarafından bulunması etkin pişmanlık sayılır mı?

Malın arama veya el koymayla zorunlu olarak ele geçirilmesi tek başına gönüllü etkin pişmanlık sayılmayabilir. Sanığın malın bulunmasına, teslimine veya kalan zararın giderilmesine gönüllü katkısı ayrıca değerlendirilir.

Etkin pişmanlık beraat sağlar mı?

Kural olarak hayır. İndirim öngören hükümlerde suç ve mahkûmiyet ortadan kalkmaz, ceza azaltılır. Bazı özel maddelerde ise ceza verilmemesi veya kamu davası açılmaması sonucu düzenlenmiştir.

Etkin pişmanlık ile gönüllü vazgeçme arasındaki fark nedir?

Gönüllü vazgeçme suç tamamlanmadan önce icra hareketlerinden vazgeçmeyi veya sonucu önlemeyi, etkin pişmanlık ise tamamlanmış suçtan sonra kanunun aradığı giderici davranışı ifade eder.

Etkin pişmanlık ile uzlaştırma aynı mıdır?

Hayır. Etkin pişmanlık maddi ceza hukukuna ait ve suç tipine bağlı bir kurumdur. Uzlaştırma ise kapsamdaki suçlarda tarafların özgür iradesiyle anlaşmasına dayanan bir ceza muhakemesi yoludur.

Etkin pişmanlığa hangi mahkeme karar verir?

Kovuşturma aşamasında davaya bakan ceza mahkemesi karar verir. Görevli mahkeme etkin pişmanlığa göre değil, isnat edilen temel suçun niteliği ve cezasına göre belirlenir.

Kaynakça

• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu; özellikle madde 36, 93, 110, 168, 192, 201, 221, 248, 254, 269, 274, 282 ve 293.
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu; soruşturma, kovuşturma, iddianamenin kabulü, delil ve hüküm hükümleri.
• 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri Kanunu.
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve ceza dairelerinin etkin pişmanlıkta gönüllülük, tam giderim, üçüncü kişi ödemesi ve zamanlamaya ilişkin kararları.
• Mevzuat, mevcut içerikler ve canlı site kontrol tarihi: 9 Eylül 2026.