İHALEYE FESAT KARIŞTIRMA SUÇU VE CEZASI 2026
İhaleye Fesat Karıştırma Suçu (TCK m. 235) ve Cezası
TCK Madde 235 – İhaleye Fesat Karıştırma Suçu(1) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alımı veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
İhaleye fesat karıştırma suçu, kamu ihalelerinin dürüstlük, rekabet ve şeffaflık ilkelerine aykırı biçimde yürütülmesini engelleyen fiilleri cezalandırmayı amaçlayan bir suç tipidir. Bu suç, kamu kaynaklarının korunması ve kamu hizmetlerinin adil biçimde yürütülmesi açısından ceza hukukunda özel bir öneme sahiptir.
Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesinde düzenlenen ihaleye fesat karıştırma suçu, yalnızca kamu görevlileri tarafından değil; ihaleye katılan gerçek veya tüzel kişiler tarafından da işlenebilen bir suçtur.
İhaleye Fesat Karıştırma Suçu Nedir?
İhaleye fesat karıştırma suçu; bir kamu ihalesinin veya kamu kurumu niteliğindeki kuruluşların yaptığı alım, satım, kiralama, yapım ve hizmet ihalelerinin, hukuka aykırı yöntemlerle sonuçlandırılmasını sağlamaya yönelik davranışları ifade eder.
Burada korunan hukuki değer, yalnızca idarenin maddi menfaati değil; aynı zamanda ihalenin serbest rekabet ortamında, eşitlik ve dürüstlük ilkelerine uygun biçimde yapılmasıdır.
İhalenin tamamen iptal edilmesi ya da kamu zararının fiilen oluşması şart değildir. Suç, ihale sürecine fesat karıştırmaya yönelik hareketlerle tamamlanır.
TCK 235 Kapsamında Suçun Oluşum Halleri
Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesi, ihaleye fesat karıştırma fiillerini sınırlı sayıda saymamış; ancak uygulamada en sık karşılaşılan hâller açık biçimde tanımlanmıştır.
Buna göre özellikle;
-
İhaleye katılım şartlarını ortadan kaldırmak veya zorlaştırmak,
-
Tekliflerin değerlendirilmesini hukuka aykırı şekilde etkilemek,
-
Rakiplerin ihaleye katılmasını engellemek,
-
Gerçeğe aykırı belge düzenlemek veya kullandırmak,
-
Anlaşmalı teklif vermek suretiyle rekabeti ortadan kaldırmak
gibi fiiller, ihaleye fesat karıştırma suçu kapsamında değerlendirilir.
İhaleye Fesat Karıştırma Suçu Kimler Tarafından İşlenebilir?
Bu suç bakımından fail yönünden bir sınırlama yoktur. Hem kamu görevlileri hem de ihaleye katılan kişiler bu suçun faili olabilir.
Uygulamada sıkça rastlanan durum; kamu görevlisi ile ihaleye katılan kişi veya şirket temsilcilerinin birlikte hareket etmesi suretiyle suçun işlenmesidir. Bu hâllerde müşterek faillik veya iştirak hükümleri uygulanır.
İhaleye Fesat Karıştırma Suçunun Cezası
Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesine göre ihaleye fesat karıştırma suçunun yaptırımı hapis cezasıdır. Kanun koyucu, bu suçun ağırlığı nedeniyle alt ve üst sınırları yüksek bir ceza aralığı öngörmüştür.
Ceza belirlenirken;
-
Suçun işleniş biçimi,
-
Kamu zararının doğup doğmadığı,
-
Failin kusur durumu,
-
İhalenin niteliği ve büyüklüğü
gibi hususlar dikkate alınır.
Ayrıca suçun kamu görevlisi tarafından işlenmesi hâlinde, meslekten çıkarma ve kamu görevinden yasaklama gibi ek sonuçlar da gündeme gelebilir.
Teşebbüs, İştirak ve Zincirleme Suç Bakımından Değerlendirme
İhaleye fesat karıştırma suçu, teşebbüse elverişli bir suçtur. İhale süreci tamamlanmadan önce hukuka aykırı fiillerin tespit edilmesi hâlinde teşebbüs hükümleri uygulanabilir.
Birden fazla ihalede aynı yöntemle suç işlenmesi durumunda zincirleme suç hükümleri gündeme gelir. Bu hâl, cezanın artırılmasına sebep olabilir.
İhaleye Fesat Karıştırma Suçu ile Karıştırılan Diğer Suçlar
Uygulamada ihaleye fesat karıştırma suçu; rüşvet, görevi kötüye kullanma ve edimin ifasına fesat karıştırma suçları ile sıkça karıştırılmaktadır.
Her ne kadar bu suçlar bazı durumlarda birlikte işlenebilse de, her suçun koruduğu hukuki değer ve oluşum şartları farklıdır. Bu nedenle somut olayın özelliklerine göre doğru suç vasfının belirlenmesi büyük önem taşır.
Soruşturma ve Yargılama Sürecinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
İhaleye fesat karıştırma suçuna ilişkin soruşturmalar genellikle teknik ve kapsamlıdır. İhale dosyaları, komisyon kararları, teklifler, yazışmalar ve bilirkişi raporları dosyanın temelini oluşturur.
Bu süreçte yapılacak savunmanın, yalnızca ceza hukuku bilgisiyle değil; aynı zamanda ihale mevzuatına hâkimiyetle hazırlanması gerekir. Aksi hâlde şekli bir ihale hatası, ağır bir ceza yaptırımına dönüşebilir.
Sonuç ve Değerlendirme
İhaleye fesat karıştırma suçu, kamu düzenini ve kamu kaynaklarını doğrudan ilgilendiren ağır cezalık suçlardan biridir. Türk Ceza Kanunu’nun 235. maddesi kapsamında yapılan yargılamalarda, suçun unsurlarının titizlikle değerlendirilmesi gerekir.
Her ihale sürecindeki usulsüzlük bu suçu oluşturmaz; ancak rekabeti ve dürüstlüğü ortadan kaldırmaya yönelik kasıtlı fiiller, ciddi cezai sorumluluk doğurur. Bu nedenle ihaleye fesat karıştırma iddiasıyla karşı karşıya kalan kişilerin, sürecin başından itibaren hukuki destek alması büyük önem taşır.
