Ruhsatsız Silah Taşıma ve Bulundurma Suçu ve Cezası

Ruhsatsız silah taşıma ve bulundurma suçu; ateşli silahların, bunlara ait mermilerin veya kanunda sayılan balistik önemi bulunan parçaların gerekli izin olmadan satın alınması, taşınması ya da bulundurulmasıyla oluşabilir. Suç, 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun’un 13. maddesinde düzenlenmiştir.

Ruhsatsız Silah Taşıma ve Bulundurma Suçu Nedir?

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesi, kanuna aykırı olarak ateşli silahı veya kapsamdaki diğer unsurları satın alma, taşıma ve bulundurma fiillerini yaptırıma bağlar. Suçun oluşması için silahla ateş edilmesi, bir kişinin tehdit edilmesi veya yaralanması gerekmez. Kanuna aykırı taşıma ya da bulundurma fiili başlı başına cezai sorumluluk doğurabilir.

Güncel düzenlemenin kapsamına aşağıdakiler girebilir:

• Ruhsatsız ateşli silahlar,
• Ateşli silahlara ait mermiler,
• Namlu, sürgü, gövde, çerçeve ve silindir,
• Mekanizma başı, çıkarıcı, tırnak ve ateşleme iğnesi gibi balistik önemi bulunan parçalar,
• Teknik değişiklikle 6136 sayılı Kanun’a tabi ateşli silah niteliğine dönüştürülen ses veya gaz fişeği atabilen silahlar.

Bir eşyanın 6136 sayılı Kanun kapsamında silah, mermi veya balistik önemi bulunan parça olup olmadığı çoğu dosyada kriminal inceleme ve bilirkişi raporuyla belirlenir.

Ruhsatsız Silah Taşıma ile Bulundurma Arasındaki Fark

Silahın kısa süreyle elde tutulması her olayda taşıma veya bulundurma suçunun oluştuğu anlamına gelmez. Silah üzerinde bilerek ve isteyerek hâkimiyet kurulup kurulmadığı; yer, süre, erişim imkânı ve diğer deliller birlikte değerlendirilir.

Bulundurma Ruhsatı Silahı Taşıma Yetkisi Verir mi?

Hayır. Bulundurma ruhsatı, silahın ruhsatta belirtilen mesken veya işyerinde bulundurulmasına izin verir. Silahın kişinin üzerinde, aracında veya başka bir yerde taşınabilmesi için bulundurma ruhsatı tek başına yeterli değildir.

Bulundurma ruhsatlı silahın tamir, bakım, poligon, ruhsat biriminin talebi veya mesken ve işyeri değişikliği nedeniyle nakledilmesi gerektiğinde mülki amirlikten nakil belgesi alınması gerekir.

Ruhsatsız Silah Taşıma ve Bulundurma Cezaları

7533 sayılı Kanun ile 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki temel ceza artırılmış ve balistik önemi bulunan parçalar açıkça düzenleme kapsamına alınmıştır. 30 Kasım 2024 sonrasında yürürlükte olan başlıca yaptırımlar şöyledir:

Adli para cezasında gün sayısı doğrudan ödenecek tutar değildir. Mahkeme önce gün sayısını, ardından kişinin ekonomik ve kişisel durumuna göre bir günlük karşılığı belirler. Son tutar bu iki değerin çarpılmasıyla hesaplanır.

Somut cezanın belirlenmesinde silahın türü, sayısı, taşınma veya saklanma biçimi, mermi miktarı, failin amacı ve Türk Ceza Kanunu’ndaki bireyselleştirme hükümleri dikkate alınabilir.

Sayı veya Nitelik Bakımından Vahim Silah Ne Demektir?

6136 sayılı Kanun, belirli silahları ve sayı ya da nitelik bakımından vahim durumları daha ağır yaptırıma bağlamıştır. Tam otomatik, dürbünlü, susturuculu veya hedef noktalayıcı aparat takılı silahlar ile kısa sürede çok sayıda ve etkili biçimde atış yapabilen benzer silahlar bu değerlendirmede önem taşır.

“Vahim miktar” yalnızca silah veya mermi sayısına bakılarak mekanik biçimde belirlenmemelidir. Silahların türü, çalışma sistemi, mermilerin niteliği ve olayın bütün koşulları kriminal raporla birlikte değerlendirilir.

Mermi Bulundurmak veya Taşımak Suç mudur?

Ruhsatsız veya hukuka aykırı biçimde ateşli silah mermisi bulundurmak ya da taşımak, silah bulunmasa bile 6136 sayılı Kanun kapsamında sorumluluk doğurabilir. Merminin ateşli silaha ait ve kullanılabilir olup olmadığı uzman incelemesiyle belirlenir.

Mermilerin pek az sayıda olması ve olayın mahkemece vahim kabul edilmemesi durumunda 13. maddenin daha hafif yaptırım içeren dördüncü fıkrası uygulanabilir. Kanun sabit bir “pek az mermi” sayısı belirlemediğinden yalnızca internet üzerindeki sayı listelerine dayanılmamalıdır.

Kurusıkı Tabanca 6136 Sayılı Kanun Kapsamında mıdır?

Teknik değişiklik yapılmamış ses veya gaz fişeği atabilen silahlar kural olarak 5729 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Ancak kurusıkı olarak bilinen bu silahın teknik özellikleri değiştirilerek ateşli silaha dönüştürülmesi hâlinde 6136 sayılı Kanun hükümleri uygulanabilir.

Bir kurusıkı silahın ateşli silah niteliğine dönüştürülüp dönüştürülmediği, mermi atmaya elverişli olup olmadığı ve yapılan değişikliğin niteliği kriminal laboratuvar incelemesiyle ortaya konulmalıdır.

Yivsiz Av Tüfeği Ruhsatsız Silah Suçu Oluşturur mu?

Yivsiz av tüfekleri kural olarak 6136 sayılı Kanun’dan farklı olarak 2521 sayılı Kanun kapsamında düzenlenir. Yivsiz tüfek ruhsatnamesi olmaması, her durumda 6136 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki ruhsatsız tabanca suçuyla aynı yaptırımı doğurmaz.

Buna karşılık tüfeğin yivli olup olmadığı, teknik değişiklik geçirip geçirmediği ve 6136 sayılı Kanun kapsamına giren bir niteliğe sahip bulunup bulunmadığı uzman incelemesiyle belirlenmelidir. Silahın halk arasında “av tüfeği” olarak adlandırılması hukuki nitelendirme için tek başına yeterli değildir.

Suçun Oluşması İçin Silahın Çalışır Durumda Olması Gerekir mi?

Ele geçirilen cismin ateşli silah niteliğinde ve atışa elverişli olup olmadığı suçun oluşumu bakımından önemlidir. Bu nedenle silah üzerinde atış testi ve mekanik inceleme yapılabilir. Tamamen kullanılamaz durumdaki bir eşyanın hukuki niteliğiyle, basit bir işlemle işler hâle getirilebilecek silahın durumu aynı olmayabilir.

Kriminal raporda silahın çapı, çalışma sistemi, atış kabiliyeti, seri numarası ve varsa teknik değişiklikleri açıklanmalıdır. Rapordaki eksiklik veya çelişki gerektiğinde ek rapor alınmasını gündeme getirebilir.

Başkasına Ait Ruhsatsız Silahın Evde veya Araçta Bulunması

Ruhsatsız silahın bir evde veya araçta bulunması, orada bulunan herkesin otomatik olarak suçlu kabul edileceği anlamına gelmez. Sanığın silahın varlığını bilip bilmediği, silah üzerinde tasarruf imkânı bulunup bulunmadığı ve fiilî hâkimiyet kurup kurmadığı somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Bu değerlendirmede özellikle şu hususlar önem taşıyabilir:

• Silahın bulunduğu bölüm ve erişilebilirliği,
• Ev veya aracın kimler tarafından kullanıldığı,
• Parmak izi ve biyolojik incelemeler,
• Mesajlar, kamera kayıtları ve tanık anlatımları,
• Sanıkların birbiriyle uyumlu veya çelişkili beyanları,
• Silahın elde edilmesi ve saklanmasına ilişkin diğer maddi deliller.

Arama, Elkoyma ve Kriminal İnceleme

Ruhsatsız silah dosyalarında silah çoğunlukla üst, araç, konut veya işyeri araması sırasında ele geçirilir. Arama ve elkoyma işlemlerinin CMK’deki yetki, karar ve tutanak şartlarına uygun yürütülmesi gerekir. Hukuka aykırı elde edilen deliller hükme esas alınamaz.

Ele geçirilen silah ve mermiler güvenli biçimde muhafaza altına alınarak kriminal incelemeye gönderilebilir. İncelemede silahın çalışıp çalışmadığı, mermilerin niteliği, balistik parçalar ve silahın başka bir olayla bağlantısı araştırılabilir.

Dosyada tutuklama veya adli kontrol kararı verilmişse bu tedbirlerin şartları ayrıca değerlendirilir. Konuyla ilgili olarak tutuklama nedenleri ve tutuklamaya itiraz ile adli kontrol tedbirleri hakkındaki rehberler incelenebilir.

Şikâyet, Uzlaştırma ve Seri Muhakeme

Ruhsatsız silah taşıma ve bulundurma suçu şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı suçu öğrendiğinde resen soruşturma yürütür. Şikâyetten vazgeçilmesi kamu davasını kendiliğinden sona erdirmez ve suç uzlaştırma kapsamında değildir.

30 Kasım 2024 tarihli değişiklikle 6136 sayılı Kanun’un 13/1. maddesindeki temel suç seri muhakeme kapsamından çıkarılmıştır. Buna karşılık, vahim olmayan bir adet silahın mutat sayıdaki mermisiyle ev veya işyerinde bulundurulmasını düzenleyen 13/3 yönünden seri muhakeme, CMK’deki diğer şartların bulunması hâlinde gündeme gelebilir. Usulün uygulanması suç fıkrası ve dosyanın durumuna göre belirlenir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki ruhsatsız silah taşıma ve bulundurma suçlarında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise genel olarak silahın taşındığı veya bulundurulduğu yer mahkemesidir. Birden fazla yerde devam eden fiillerde yetki kuralları somut olay üzerinden değerlendirilir.

Soruşturma sonunda yeterli şüphe bulunursa Cumhuriyet savcısı iddianame düzenler. İddianamenin hazırlanması ve mahkemece kabulü hakkında iddianame süreci başlıklı içerikten genel bilgi alınabilir.

Dava Zamanaşımı

Temel suç ve bir adet silahın ev veya işyerinde bulundurulması bakımından genel dava zamanaşımı süresi kural olarak sekiz yıldır. Sayı veya nitelik bakımından vahim hâlde cezanın üst sınırı sekiz yıl olduğundan genel süre on beş yıl olabilir.

Bulundurma suçu devam eden nitelikte olabileceğinden zamanaşımının başlangıcı, silah üzerindeki hukuka aykırı hâkimiyetin ne zaman sona erdiğine göre değişebilir. Ayrıca soruşturma ve kovuşturmadaki kesilme nedenleri süreyi etkileyebilir.

30 Kasım 2024 Öncesindeki Fiillerde Hangi Ceza Uygulanır?

7533 sayılı Kanun, 30 Kasım 2024 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve temel ceza aralığını artırmıştır. TCK’nin zaman bakımından uygulama kuralı gereğince, değişiklikten önce tamamlanan fiillerde fail lehine olan önceki ve sonraki düzenlemeler bütün sonuçlarıyla karşılaştırılır.

Ancak ruhsatsız bulundurma kesintisiz devam eden bir suç niteliği gösterebilir. Silahın hukuka aykırı biçimde bulundurulmasına 30 Kasım 2024 sonrasında da devam edilmişse yalnızca silahın ilk edinildiği tarihe bakılarak eski cezanın uygulanacağı söylenemez. Fiilin tamamlanma tarihi dosya özelinde belirlenmelidir.

Silahın Müsaderesi ve Diğer Sonuçlar

Suça konu ruhsatsız silah, mermi ve balistik parçalar hakkında müsadere kararı verilebilir. Silahın başka bir kişiye ait olduğu iddiası, eşyanın niteliği ve üçüncü kişinin iyiniyetiyle birlikte değerlendirilir.

Mahkûmiyetin kesinleşmesi hâlinde hüküm adli sicil ve arşiv mevzuatı bakımından sonuç doğurabilir. Ayrıca kişinin kamu görevi, özel güvenlik faaliyeti veya silah ruhsatı alabilmesi üzerinde özel mevzuattan kaynaklanan etkiler gündeme gelebilir.

Ruhsatsız silahın tehdit, yaralama veya başka bir suçta kullanılması hâlinde, koşulları bulunuyorsa hem ilgili suçtan hem de 6136 sayılı Kanun’a aykırılıktan ayrı değerlendirme yapılabilir.

Uygulamada Dikkat Edilmesi Gerekenler

• Silahın hangi kanun kapsamında olduğu kriminal rapordan kontrol edilmelidir.
• Taşıma ruhsatı ile bulundurma ruhsatı birbirine karıştırılmamalıdır.
• Ev veya araçta silah bulunması, orada bulunan herkesin otomatik sorumluluğu anlamına gelmez.
• Arama ve elkoyma kararları ile tutanaklar usul yönünden incelenmelidir.
• Silah, mermi ve balistik parçaların mühür ve teslim zinciri kontrol edilmelidir.
• Suç tarihine göre 30 Kasım 2024 değişikliğinin zaman bakımından uygulanması değerlendirilmelidir.
• Silahın başka bir suçta kullanıldığı iddiası varsa her suç ayrı ayrı ele alınmalıdır.
• Kesin ceza veya tutuklama sonucu yalnızca ele geçirilen silah sayısına bakılarak öngörülmemelidir.

Ceza soruşturması ve savunma süreci hakkında İstanbul ceza avukatı hizmet sayfasından genel bilgi alınabilir.

Sık Sorulan Sorular

Ruhsatsız silah taşımanın güncel cezası nedir?

30 Kasım 2024 sonrasında tamamlanan temel fiillerde ceza iki yıldan dört yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır. Vahim silahlar ile bir adet silahın ev veya işyerinde bulundurulması için farklı cezalar uygulanır.

Bir adet ruhsatsız silahı evde bulundurmanın cezası nedir?

Silahın kanunda sayılan vahim silahlardan olmaması ve mutat sayıdaki mermileriyle yalnızca ev veya işyerinde bulundurulması hâlinde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapis ve yüz günden beş yüz güne kadar adli para cezasıdır.

Bulundurma ruhsatlı silah araçta taşınabilir mi?

Bulundurma ruhsatı genel bir taşıma yetkisi vermez. Silahın tamir, poligon veya adres değişikliği gibi nedenlerle nakli için mülki amirlikten nakil belgesi alınması gerekir. Silahın araçta erişilebilir biçimde bulunması olayın koşullarına göre ruhsatsız taşıma sayılabilir.

Kurusıkı tabanca taşımak 6136 sayılı Kanun’a göre suç mudur?

Teknik değişiklik yapılmamış ses veya gaz fişeği atabilen silahlar kural olarak 5729 sayılı Kanun kapsamında değerlendirilir. Ateşli silaha dönüştürülen ve atışa elverişli hâle getirilen kurusıkı silahlarda ise 6136 sayılı Kanun uygulanabilir.

Sadece ruhsatsız mermi bulundurmak suç mudur?

Evet, ateşli silaha ait kullanılabilir merminin hukuka aykırı taşınması veya bulundurulması silah bulunmasa da suç oluşturabilir. Pek az sayıdaki mermiler için kanunda daha hafif bir yaptırım düzenlenmiştir.

Ruhsatsız silah suçu şikâyete bağlı mıdır?

Hayır. Suç Cumhuriyet savcılığınca resen soruşturulur. Şikâyet bulunmaması veya sonradan şikâyetten vazgeçilmesi soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.

Ruhsatsız silah suçunda tutuklama zorunlu mudur?

Hayır. Tutuklama otomatik değildir. Kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, kanuni tutuklama nedenleri ve ölçülülük şartı birlikte değerlendirilmelidir.

Ruhsatsız silah davasına hangi mahkeme bakar?

6136 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki taşıma ve bulundurma suçlarında görevli mahkeme kural olarak asliye ceza mahkemesidir. Yetkili mahkeme genellikle fiilin işlendiği yer mahkemesidir.

Ruhsatsız silah yakalanırsa müsadere edilir mi?

Suça konu ruhsatsız silah, mermi ve balistik parçalar hakkında kanuni şartların bulunması hâlinde müsadere kararı verilebilir. Üçüncü kişiye ait olduğu iddiası dosyadaki mülkiyet ve iyiniyet delilleriyle birlikte değerlendirilir.

Kaynakça

• 6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, özellikle madde 12, 13 ve 15.
• 7533 sayılı Kanun, özellikle madde 7-12 ve 34.
• 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu, özellikle madde 7, 54, 61 ve 66.
• 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu, özellikle arama, elkoyma, tutuklama, seri muhakeme ve kanun yollarına ilişkin hükümler.
• 2521 sayılı Avda ve Sporda Kullanılan Tüfekler, Nişan Tabancaları ve Av Bıçaklarının Yapımı, Alımı, Satımı ve Bulundurulmasına Dair Kanun.
• 5729 sayılı Ses ve Gaz Fişeği Atabilen Silahlar Hakkında Kanun.
• Mevzuat ve canlı sitemap kontrol tarihi: 9 Ağustos 2026.